TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”
Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 24 Dec 2025, 18:02

Latest post of the previous page:

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

Lidhur me difektin që ndeshen perpunuesit e qumeshtit:
Më pyesin shpesh here ata që sot prodhojne djathin TIP. 83 se si duhet të veprojnë!!!!!!
. Se pari nuk i njoh kushtet konkrete te punes dhe shkallen e njohurive teknike, aresimin profesional….etj. por shumica e tyre nuk i kanë keto njohuri dhe jo vetem per faj te tyre. . mendoj se duhet t`a keni te qarte dhe t`a zbatoni me saktesi proçeduren teknologike te djathit Tip – 83, sepse ky djathe eshte harruar ne vendin tone, dhe ngatërrohet me djathin fete si dhe telemen. (Studjoni mire teknologjine e prodhimit sepse ndryshon nga FETA dhe TELEME) ajo eshte ligj per te gjithe ne nuk ekziston shprehja; Un e bej keshtu e tjetri…… . Sido qofte difekti që u ndodhë juve eshte i rrallle edhe ne vendin ku ka lindur ky djathe nuk kam takuar difekt te tille POR duke bere analogji me djathin e bardhe ne shellire mendoj: . Si rezultat, i mungeses se acidit laktik dhe shëllira, djathi zverdhet, zbutet dhe mund të marrë një shije sapuni. Që të mos ndodhe kjo, djathi duhet të mbyllet mirë dhe të mbulohet me shëllirë. Nëse ngjyra është tashmë e disponueshme, duhet qëruar dhe djathi të lahet me ujë të ftohtë dhe, nëse është e mundur, të hidhet shëllirë e re ose të konsumohet shpejt. . Në ndryshimin e ngjyres se djathit ndikon: Vjetrimi i shëllirës - shkaku është mikrobiologjik - zhvillimi i proceseve putrefaktive në shëllirë, por është edhe për shkak të gabimeve teknologjike - një sasi e pamjaftueshme kripe në shë-llirë. Djathi duhet larë me ujë të ftohtë dhe nëse vetë nuk ka erë dhe shije të keqe, mund të konsumohet. Ndonjëherë, edhe pse shëllira ka rrjedhur, e cila është për shkak e proceseve të kalbëzimit të shkaktuara nga gabimet në përgatitjen e shellirës - jo kripë e mjaftueshme - djathi është ende i ngrënshëm. Por si të shmangni gabime të tilla nëse e bëni vetë shëllirën dhe si të bëni shëllirën më të mirë të djathit në mënyrë që të piqet (maturojë) në një mjedis ideal dhe të ruhet në kushte ideale? Djathi më i mirë me shëllirë - shikoni se çfarë ka në të. Shumica e amvisave që ruajnë djathin e blerë në dyqane në shëllirë bëjnë gabim duke përdorur ujë për ta bërë atë. Sidoqoftë, ekspertët këshillojnë që të mos përdoret uji, veçanërisht për shëllirë, në të cilin djathi do të piqet, dhe nëse thjesht ruhet, atëherë uji lejohet, por për shëllirë, nuk duhet të merret nga rubineti - klori dhe të tjera. substancat që përmban uji i rrjetit do t'a demtoje djathin.
Përdorni hirrë ose ujë të pastruar - ujë të zier ose ujë burimi të blerë kome-rcialisht. Nji blerës i kujdesshem e merr hirren nga dyqani.
Për shëllirën më të mirë të djathit, rëndësi ka edhe kripa – duhet të jetë kripë deti dhe sasia e duhur që të mos keni probleme me dja-thin. Përmbajtja e kripës në shëllirë duhet të jetë 10-12%, që do të thotë se për çdo litër lëng - hirrë ose ujë, duhet të shtoni 200 gram kripë. Sidoqoftë, mos e bëni atë të ftohtë. E lemë të vlojë, më pas shtojmë kripën, e trazojmë gjatë dhe fort derisa të tretet plo-tësisht dhe e lëmë të ftohet para se ta mbulojmë djathin me shëllirë. Sigurohuni që djathi të jetë i mbuluar mirë dhe të mos mbetet as-një pjesë e tij mbi shëllirë, domethënë përgatitni një enë të përsh-tatshme që duhet të mbajë djathin, shë-llirë për ta mbuluar dhe mbyllni enën.
Ruajtja në: 4 - 6 gradë është temperatura ideale për ruajtjen e djathit në shëllirë, domethënë është mirë që djathi i pjekur (ma-turuar) me shëllirë të ruhet në frigorifer. . Ruajtja e djathit në shëllirën më të mirë të djathit. Me një shëllirë të tillë që kemi përshkruar, do të mund të ruani djathin në frigorifer në 4-6 gradë deri në 10 muaj, dhe ndonjëherë deri në një vit. Sidoqoftë, mos e ngrini - do të shkatërrojë, pamjen dhe shijen e tij. Kjo do të thotë, harrojeni frigoriferin. Mos harroni të kontrolloni shëllirën, dhe nëse nuk ju pëlqen pamja e saj, zëvend-ësojeni me një të re. Kujdes të mbulohet djathi.
-----------------------------------------------------------

Share This


0
0
0
Loading...
User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 03 Feb 2026, 19:36

5 INOVACIONET NË INDUSTRINË E QUMËSHTIT PËR VITIN 2020

Gjatë vitit të kaluar, teknologjitë e reja janë shfaqur në industrinë globale të qumështit në lidhje me mbarështimin, transportin dhe përbërjen e qumështit.
. Teknologji super ftohëse. Eksportimi i produkteve të freskëta është një sfidë për shumë kompani të qumështit. Në vitin 2019, prodhuesit evropian të qumështit Arla filluan testimin e teknologjisë së re për të ruajtur freskinë gjatë transportit pa përdorimin e konservuesve.
"Super-ftohja" lejon që prodhimet e freskëta të transportohen në distanca të gjata me anije. Produkti i dorëzuar do të jetë i freskët, jo i ngrirë. "Marrëdhënia midis kohës dhe shkallës së ftohjes është çel-ësi për tejkalimin e kufizimeve të transportit," shpjegoi zëdhënësi i Arla, Lars Dalsgaard. "Duke kontrolluar temperaturën dhe kohën, ne mund ta vendosim produktin në atë që quhet letargji". Teknologjia bën të mundur transportin e produkteve që nuk mund të ngrihen, të tilla si krem djathi Castello Decorated, ngarkesa e parë e cila u transportua me sukses nga Australia në Danimarkë duke përdorur super-ftohje.

. Zbulimi i mastitit. Mastiti, i njohur gjithashtu si mastiti ose inflam-acioni i gjirit, është një sëmundje e kafshëve, shum shqetësuese për industrinë e qumështit. Kjo çon në uljen e rendimentit të qumështit, cilësinë e dobët të qumështit dhe uljen e numrit të bagëtive, sepse kafshët e sëmura kronike duhet të theren.
. Teknologjia nga EIO Diagnostics mundëson zbulimin e hershëm të mastitit të gjedhit duke përdorur AI vetë-mësuese dhe imazhe mult-ispektrale. Në lopët me mastit, gjiri (sisat) fryhet dhe tempe-ratura e saj rritet. Sensorët EIO mund t'i zbulojnë këto simptoma përpara se sëmundja të ndikojë në cilësinë dhe sasinë e qumështit. Sa më shpejt të zbulohet sëmundja, aq më shpejt kafsha e sëmurë do të izolohet dhe trajtohet. Blockchain është një teknologji dixh-itale që lejon blloqet e informacionit të lidhen për të krijuar një rekord të vetëm. Këto blloqe përmbajnë informacione rreth histo-risë së produktit dhe kafshëve nga vijnë, duke përfshirë dietën e tyre, historinë mjekësore, kushtet e jetesës, sasinë dhe cilësinë e qumështit të furnizuar, etj. Teknologjia Blockchain rrit transpare-ncën në industrinë e qumështit nga ferma e qumështit deri te konsumatori.
. Përmirësuesit e shijes. Sot, konsumatorët duan "shijen natyrale" të qumështit. Vitet e fundit janë shfaqur disa teknologji për të përmirësuar shijen dhe strukturën e produkteve të qumështit. Një nga këto teknologji është aditiv aromatizues Dairy By Nature nga ko-mpania amerikane Synergy Flavors, i përdorur si në qumësht ashtu edhe në zëvendësuesit e qumështit. Ndryshe nga agjentët aro-matizues tipikë, të cilët i shtojnë shije - shtesë një prod-ukti, DBN përmirëson shijen dhe aromën (bazë – origjinalen) themelore. Përveç produkteve të qumështit, DBN përdoret gjithashtu në pije, mallra të maturuara (pjekura) dhe ëmbëlsira që përmbajnë qumësht, si dhe në zëvendësuesit e qumështit, për të maskuar aromën e tyre themelore (të cilën konsumatorët nganjëherë e quajnë "shumë e butë").

PS!
Ne qofte se dikush do te kerkonte mendimin tim (gjë që nuk ndodhe ) qendroj ne perkufizimin qe i kane bere ekspertet qe ne vitin 1905 ne,Paris perbersit e qumeshtit jane ne harmoni te atille qe nuk ndodhe ne asnje produkt tjeter ushqimor
. Qumësht sintetik. Zëvendësuesit e qumështit në raftet e dyqan-eve të bëra nga soja, bizelet, tërshëra, bajamet dhe orizi nuk janë më të reja, konsumatori ne Europe i njeh mire, ata nuk janë aq të shëndetshëm sa qumështi i vërtetë. Por, çka nëse shkencëtarët arrijnë të rikrijojnë qumështin e vërtetë të lopës pa lopë? Perfect Dairy me bazë në Kaliforni ka zhvilluar mikroflora të modifikuar gjenetikisht që prodhon hirrë dhe kazeinë, proteina që gjenden në qumështin e lopës. Sipas kompanisë, produkti i tyre laboratorik është po aq ushqyes sa qumështi i vërtetë, perseri zgjedhjen e ben konsumatori.

PS!!
Un gjykoj se disa nderhyrje ne qumesht si dhe teknologjine e pro-dukteve te tij nuk jane gjithmone te argumentuara shkencerisht, ata mund të aplikohen vetem me miratimin e Qendres Studimore te qumeshtit.

VO!
Për të shmangur gabimet kur zgjidhni llojin e qumështit, ndiqni këto këshilla:
Nëse nuk keni nevojë të ruani qumështin për një kohë shumë të gjatë, merrni qumësht të pasterizuar, sepse mund të gjendet lehtësisht në çdo dyqan.
Nëse flasim për llojet e ambalazheve të qumështit, është mirë të zgjidhni një produkt në një ambalazh rezistent ndaj dritës, sepse siguron ruajtje më të mirë të vitaminave.
Për ruajtje afatgjatë ose në temperaturë dhome, qumështi i steri-lizuar është i përshtatshëm. Vërtetë, duhet të përgatiteni për faktin se praktikisht nuk përmban vitamina.
Shmangni blerjen e qumështit nga shitës të rastësishëm. Nëse tundimi është shumë i madh, sigurohuni që të zieni produktin e blerë, përndryshe rrez-ikoni të prekeni nga një sëmundje infektive. Sigurohuni që të vlerësoni hermetizimin e paketimit. Kur jeni në dyshim, shmangni blerjen e qumështit. Gjithmonë kontrolloni datën e prodhimit dhe datën e skadencës. Rishikoni kushtet e ruajtjes për llojin e zgjedhur të qumështit në paketim. Nëse shitësi nuk i plotëson kërkesat e prodhuesit, produkti nuk duhet të blihet. Mos blini një produkt nëse etiketa përmban informacione që janë të palexueshme, përfshirë për shkak të madhë-sisë së shkronjave. Mos harroni, qumështi do të jetë i shëndetshëm vetëm nëse përpunohet në përputhje me standardet ekzistuese. Prandaj, kur blini, kushtojini vëmendje të gjitha etiketave dhe zgjidhni produktin që ju përshta-tet për sa i përket shijes, përmbajtjes së yndyrës, vetive të dobish-me dhe jetëgjatësisë.

Zbulimet e reja që kënaqin dhe përmirësojnë zinxhirin e furnizimit me qumësht.
Falë rezultateve të projektit INNOVAMILK, janë në dispozicion analiza të reja për të matur karakteristikat e qumështit për prodh-imin e djathit dhe për të përcaktuar përmbajtjen e yndyrës dhe kripës në djathëra.
Cilat janë avantazhet? Përgjigjet nga Massimo De Marchi (Universiteti i Pad-ovës), Andrea Revello Chion (Shoqata Rajonale e Mbarështuesve të Piemontes) dhe Sofia Ton (Shoqata Rajonale e Mbarështuesve të Venetos), tre studiuesit që udhëhoqën eksperi-mentin.
- Profesor De Marchi, si e ka forcuar kërkimi juaj zinxhirin e furnizimit të qumështit italian?
Për më shumë se njëzet vjet, cilësia e qumështit është përcaktuar dhe shpërblehet për fermerin kryesisht në bazë të katër para-metrave:
. përmbajtjes së yndyrës, proteinave ose kazeinës, sasisë së qelizave somatike dhe ngarkesës bakteriale.
Ne besuam se për të forcuar sektorin e qumështit ishte strategjike të identifikoheshin edhe parametra të tjerë që mund të përcaktohen me analiza të thjeshta por të besueshme laboratorike dhe që ofrojnë informacion në lidhje me karakteristikat teknologjike të qumështit dhe rendimentin si dhe cilësinë e djathit. Për këtë arsye ne kemi studiuar dhe vërtetuar teknika të reja analitike të shpejta dhe me kosto të ulët, të afta për të garantuar efekte pozitive në të gjithë zinxhirin e furnizimit, në aspektin ekonomik dhe cilësinë e produktit.

Cilat janë këto teknika analitike dhe cilat parametra të rinj që percaktojne cilësinë e qumështit?
Si pikënisje zgjodhëm dy instrumente që përdoren zakonisht për analizat në laboratorët e zinxhirit të furnizimit të qumështit që përdorin teknika të bazuara në spektroskopinë infra të kuqe, si MilkoScan për analizat e qumështit dhe Food-Scan
(VO! Për fat të mire do t`i gjeni ne gjuhen shqip ne LIBRIN – 3), jane analizatore te shkelqyeshem, për analizat e djathit. Për qumështin, ne kemi zgjeruar potencialin analitik të MilkoScan me analiza të reja që ofrojnë informacion mbi përshtatshmërinë e qumështit për pro-dhimin e djathit, duke përcaktuar praninë dhe llojin e fraksioneve individuale të proteinave, për shembull k-kazeinë, makr-o--minerale, si kalciumi dhe fosfori. , vetitë e koagulimit, për shembull koha e mpiksjes dhe aciditeti i titrueshëm. Duke kaluar te djathrat, falë rezultateve të kër-kimit INNOVAMILK, FoodScan tani është në gjendje të klasifikojë rreth tridhjetë lloje të ndryshme të acideve yndyrore që përmbajnë djathrat dhe të përc-aktojë, dhe këtu qëndron një risi tjetër e madhe për sektorin, sasitë dhe llojet e kripërat minerale.
Cilat janë përfitimet? Analizat e reja mundesojne perpunuesit e qumështit të përcaktojnë me saktësi karakteristika të shumta që lidhen ngusht me cilësinë e djathit të prodhuar nga qumeshti qe vjen nga fermeret. Prandaj, qendrat e perpunimit mund të raci-onalizojnë dhe optimizojnë përdorimin e lëndës së parë, ve-çan-ërisht për prodhimet DOP, dhe për këtë arsye të ndajnë për përp-unim vetëm qumështin që ka karakteristikat më të mira cilësore, duke rritur në këtë mënyrë efikasitetin e prodhimit të djathit dhe duke rritur e mbajtur konstante cilësinë e djathrave. Në këtë mën-yrë, tashmë mund të ndajnë qumështin që furnizohene në hyrje sipas potencialit të tij qumështor dhe për këtë arsye të vendosin nëse do ta destinojne per konsum apo per prodhim djathi.
PS! Më kujtohet disa dekada më pare se si në bashkepunim me specialistet e huaj kemi sudjuar qumeshtin e disa zonave në vendin tonë dhe keto të dhena teknike sherbyen si argument teknik per te ngritur ne Shkoder Fabriken e qumeshtit pluhur dhe te kondensuar me nji teknologji që edhe sot do te konkurronte kudo ne bote, POR te paditurit nuk ia ditën vleren!!!
Këto analiza lejojnë gjithashtu vlerësimin ekonomik të qumështit i cili ka një indeks të lartë cilësor në dobi të fermerëve dhe për rrje-dhojë përmirëson dhe optimizon teknikat e prodhimit.
Duke kaluar për djathëra, analizat e reja bëjnë të mundur zgjerimin e informaci-onit ushqyes që u jepet konsumatorëve dhe përgjigjen ndaj kërkesave aktuale përsa i përket etiketimit, të cilat kërkojnë raportimin e sasive të grupeve të cak-tuara të acideve yndyrore dhe kripërave të pranishme në produkt.

PS!
Në qofte se sot nuk arrijme te kontrollojme qumështin me ato pak tregues por te domosdoshem, çfare do te ndodhe ne një te ardhme të shpejte me analizat e reja????? Duhet Kualifikim dhe perseri Kualifikim si dhe kerkese llogarie.

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 07 Feb 2026, 18:08

INDUSTRIA E QUMESHTIT - NJOHURI NE DOBI TE SHENDETIT


PSE NJEREZIT MUND TE PIJNE QUMESHT?
PS!
Thenie - kunderthenie, muhabete kafenesh por edhe disa dezinformime nga pseudo-teknologet e kane çorjentuar disi mendjen e njerzve, megjithate sejcili ben zgjedhjen e vet.
Zbulimet arkeologjike na çojne rreth 7000 vjet me pare tek mjetet qe jane perdore nga popullsia e lashte per prodhimin e djathit dhe ne vitin 2011 gjeo – kimisti Melanie Roffe-papafingo (Mélanie Roffet-Salque) Universiteti i Bristol në Mbretërinë e Bashkuar mbas analizes se perberjes kimike te mbetjeve ne nji site te lashte qeramike gjeti gjurme yndyre qumeshti pra fermeret e lashte kane perdore kete site per te ndare pjeset e ngurta nga ato te lengeta per here te pare u gjet ne Poloni. Por jane te panumurt zbulimet e më vonesh-me, konkluzionet e te cileve kane ndihmuar shkencetaret te kupt-ojne me mire rolin e produkteve e qumeshtit gjate zhvillimit te nje-riut ne kete kontinent.
Konstatohet nji fakt interesant per njeriun e lashte: Qumeshti eshte konsideruar nji toksine (helm) sepse organizmi i te rriturve nuk ka qene ne gjendje te prodhoje nji enzime te veçante – LAKTAZA – qe zberthen sheqerin e qumeshtit. Mirepo disa mijera vjet me vone, ne genet e europianeve ka ndodhe nji mutacion gjenetik i cili i dha mundesi organizmit te njeriut te prodhoje enzimin – LAKTAZE – i cili zberthen sheqerin e qumeshtit – LAKTOZE – duke evituar te gjitha ato shqetesime sa te renditet ne helm.!!!!
Organizmi pothuajse i te gjitha foshnjeve eshte i afte te prodhoje - LAKTAZE – dhe te zbertheje shume lehtë – LAKTOZEN – qe ndodhet ne sasi te madhe ne qumeshtin e NENES por gjate rritjes, ndodhe nji ndryshim, shumica e njerezve kane nji GEN pergjegjes per perp-unimin e – LAKTOZES – ky eshte me aftesi te kufizuar, tek disa fem-ije 6 – 7 vjeç ndodhe te zberthehet vetem 35 % e – LAKTO-ZES – atehere kemi te bejme me Intolerance ndaj LAKTOZES ne kete rast duhet me pasë kujdes, Duke u keshilluar me mjekun e afte te merr-en ato masa që menjanojne intolerancen, por pa kalu ne EKSTRE-MIZEM = nderprerjeen e qumeshtit!!!! me konsumue me pak qum-esht, per te evituar gazrat, diarene etj... Por shumica e pasardhesve te njeriut te lashte e ruan aftesine e zberthimit te LAKTOZES sid-omos popullsia e Europes etj.
Gjatë Revolucionit neolitike, blegtoria ka vazhduar të përhapet, thotë Roz Zhillis. Duke analizuar rritjen e eshtrave të gjetura në 150 faqet e njeriut primitiv në Evropë dhe Anadoll (Turqi moderne), rreth dy mijë vjet perpunim qumështit tashmë ështe përhapur nga Anadolli deri në pjesën veriore të Evropës.
Një tjetër gjë - Eshtrat e bagëtive, ato përmbajnë ide të rëndësishme.
Burger dhe pjesëmarrësit e tjerë Leche kane gjetur ne faqet neo-litike në Europë se blegtoria është e lidhur ngushtë me lopën në Lindjen e Mesme. Pra, barinjtë sollën kafshët me vete, duke e zbu-tur atë në vend. E njëjta gjë është e vërtetuar edhe me ane të ADN-së.
“ NJERËZ pini qumësht” Eshte thirrje e madhe
Ivanovic Gagiev studjues rus thote: pini çdo ditë të paktën një gotë qumësht ose kos dhe jetoi 92 vjeç. Njëqindvjeçarët e shumte ne bote e sidomos ne Ballkan provojnë fuqinë shëruese të qumështit.
Në të vërtetë, qumështi është produkti më i përsosur që ka krijuar Natyra per të ushqyer njeriun në çdo moshë. Qumështi përmban substanca jetike dhe me te rendesishmet jane: proteina, karbohidr-atet, yndyra, vitaminat dhe mineralet.
Për informacion: Në 70 vitet e jetës së një personi konsumon një mesatare prej më shumë se 2.5 ton
Qumështi duhet të jetë ushqim per çdo moshe. Shkencëtar- amer-ikan Isaac Asimov shkroi se qumështi dhe djathi, jane burimi kry-esor i kalciumit për organizmin tone.
Qumështi është i nevojshem për fëmijët, sepse ata janë në rritje, kockat në rritje, dhe Kalciumi - pjesa më e rëndësishme e tyre. Pa kalcium, nuk mund te zhvillohen.
Per të rriturit. Qumështi duhet të jenë per të moshuarit, sepse ata kanë nevoje per hekur
Për shekuj me radhë, qumështi është konsideruar jo vetëm ushqim, por edhe si pije e shëndeteshme. Në mjekesine e lashtë te shërimit është thënë se qumështi jep qetësi, durim, mirësi, dhe pastërtinë morale të njeriut.
Edhe sot mjekët rekomandojnë pirjen e qumështit gjatë natës për lehtësim dhe kunder pagjumësise, iritimit dhe nervozizmit.
. Produktet e fermentuara te qumeshtit rregullojne zorrët, shtypin mikrofloren putrifkuese. Për përdorimin e produkteve të fermen-tuara bazuar ne Teorine e Iiija Mechnikov e perforcon thenia ne Indi:- "Pini qumësht te thartuar, (kosi) dhe do të jetoni gjatë."
Qumësht - është ushqimi ideal për foshnjat. Fëmijët me deficit ne vitamina A dhe D kane frenim të rritjes, sëmundje rakit. Nevojat ditore per vitaminën A është përafërsisht 5000 IU.
Në ditët e sotme disa foshnje kane alergji ndaj proteinave edhe kjo mund te ndo-dhe dhe mjeket kane percaktuar se pergjegjese per kete alergji eshte β-laktoglobulin prandaj keshillohet te mbareshtr-ohen lope qe japin qumesht me permbajtje te ulet proteinash.
.
Qumësht në moshën shkollore. Në këtë periudhë të jetës po rritet fuqishëm i gjithe organizmi, prandaj norma ditore e qumështit në dietën e fëmijës duhet të jetë më e madhe .qe të plotesojë nevojat per kalciumin dhe fosfor-amino acidet, proteinat e qumeshti, vitaminat A, D dhe B
Qumësht në moshën e rritur. Dhe në këto vite njeriu gjithashtu ka nevoje per substanca që mbështesin shëndetin e tyre dhe aftësinë për të punuar. Nga kjo pikepamje sasite e dobishme te qumështit është e vështirë të percaktohen por dy ose tre gota qumësht, një sasi e vogël djathë janë një plotësues i vlef-shëm në dietën e përditshme. Por ata me mbi peshe ose ata të cilët kane diabet, është e rekomanduar të përdorin qumësht dhe produkte qumeshti me yndyre te ulet.
Qumësht në dietën e të moshuarit. Me uljen e aktivitetit fizik ulet ushqimi kalorik, qumesht i skremuar dhe produkte acido laktike.

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 13 Feb 2026, 17:44

INDUSTRIA E QMESHTIT - NJOHURI NE DOBI TE SHENDETIT
'
PS! Në çdo vend te Planetit tone, ne qofte se keni ne dorë nji gote me produkt qumeshti me fermentim acido-laktik, ne etikete do te lexoni LACTOBAKTERIUM BULGARICUS

STAMEN GRIGOROV – Mjek dhe mikrobiolog i shquar Bullgar zbuloi bacilin Lactobacillus bulgaricus.
A e dini kush është Stamen Grigorov? dhe a e dini se çdo japonez e di emrin e tij, sepse është shkruar në çdo gotë kosi të prodhuesit japonez Meiji Bulgaria Yogurt . Pikërisht, kosi më i blerë në Japoni mban emrin e atdheut tij.

Pse? Sepse Bullgaria është shtëpia dhe burimi origjinal i kosit.

Kush është Stamen Grigorov ?
Dr. Stamen Grigorov lindi në fshatin Studen Izvor në Trën në vitin 1878. Ai mbaroi shkollën e mesme në Sofje, nga ku një sërë rastësishë dhe pune të palodhur e çuan atë përmes Montpellier në fakultetin e mjekësisë në Gjenevë, ku u diplomua si mjek.
Në atë kohë, me iniciativën e Institutit Pasteur, u bë një regjistrim i njëqindvjeçarëve në botë dhe doli që shumica e tyre ishin në Bullgari. Shkencëtarët e shpjegojnë këtë fakt me kosin, atdheu i të cilit është Bullgaria dhe askush nuk e dinte sekretin e fermentimit deri atëherë.
Ndërsa punonte në Universitetin e Gjenevës si asistent i Profesor Massol, Stamen Grigorov kishte qasje në laboratorë modernë, ku studioi mikrofloren e kosit bullgar, të cilin gruaja e tij Darinka ia dërgoi nga Bullgaria. Ai bëri përpjekje të ndryshme dhe eksperimente të panumërta deri sa të gjitha këto orë mbi mikroskop çuan në një nga zbulimet më të mëdha në kete fushe - në vitin 1905, shkencëtari i ri izoloi një mikroorganizëm në formë shufre që shka-ktonte fermentimin specifik për kosin bullgar. Ai e përshkroi shufrën e acidit laktik si "Bacillus A", e cila më vonë do të quhej Lactobacullus bulgaricus, në nderim të zbuluesit të saj. Shkencëtari i ri botoi rezultatet e punës së tij në revistën prestigjioze mjekësore zvicerane "Revue Medicale de la Suisse Romade" dhe ngjalli interes të madh midis elitës shkencore botërore.
Prof. Masol i shkroi një letër biologut të famshëm rus Ilya Ilyich Mechnikov, i cili në atë kohë punonte në Institutin Louis Pasteur, duke e informuar për arritjet e shkencëtarit të ri:

I dashur mik,
Asistenti im Stamen Grigorov, nga Bullgaria, më befasoi me këmbënguljen e tij të madhe në punën e tij kërkimore. Ai është një person i rrallë dhe më duket se mund të jetë shumë i dobishëm për ju, veçanërisht për ju. Pas përpjekjeve të shumta kërkimore në laboratorin tim, ai arriti të zbulojë dhe izolojë agjentin shkaktar të kosit bullgar. Për më tepër, kultura e tij fillestare u soll direkt nga Bullgaria. Ju punoni, të frymëzuar nga dëshira për të gjetur një mjet me të cilin të zgjasni jetën njerëzore. Pas "fagociteve" tuaja të jashtëzakonshme, mendoni për kosin bullgar dhe këtë "bacil në formë shufre" që Grigorov zbuloi, unë personalisht e pashë në mikroskop. Ndoshta do t'ju jetë i dobishëm.
Ilya Mechnikov konfirmon zbulimin e Stamen Grigorov dhe e fton atë të raportojë rezultatet e tij në këshillin shkencor të Institutit Pasteur. Më pas, duke e bazuar një pjesë të hulumtimit të tyre në zbulimin bullgar, Paul Ehrlich dhe Mechnikov fituan Çmimin Nobel në vitin 1908 për krijimin e imunologjisë. Nga ana e tij, shkencëtari rus ndërtoi një teori të plakjes në vitin 1907. Sipas saj, një nga shkaqet kryesore të sëmundjeve është gjendja e dobët e zo-rrëve. Ai kreu një studim në mbi 30 vende mbi numrin e njëqindvjeçarëve për frymë dhe doli se në Bullgari ka katër për 1000 banorë, që është një rez-ultat mbresëlënës.
(PS! Un dhe ish studentët e tjere që kemi studju në at vend kemi takuar shum shpesh mbi 100 vjeçare)
Ai filloi një studim të detajuar të vendeve me raportin më të mirë dhe kërkoi burimet e jetëgjatësisë. Kështu, pas zbulimit të Dr. Grigorov, Mechnikovi paraqiti tezën se kosi bullgar ishte arsyeja për nji jete të gjatë, duke parandaluar " proceset e kalbezimit në zorrë".
Më pas, bakteri i zbuluar nga Stamen Grigorov mori emra të ndry-shëm ; Lactobacullus bulgaricus (Grigoroff) në vitin 1920, Plocam-bobacterium bulgaricum (Grigoroff) në vitin 1927
Më vonë, bakteri u quajt "Lactobacillus bulgaricus", në nder të at-dheut të zbuluesit të tij. Sot, emri zyrtar i këtij mikroorganizmi është "Lactobacillus delbureckii subsp. bulgaricus Grigoroff 1905". Zbulimi u botua në një botim prestigjioz mjekësor zviceran (Revue Medicinale de la Suisse Romande).
Dr. Grigorov raportoi rezultatet e tij në Institutin Pasteur të Mikrobiologjisë në Paris. Drejtimi i institutit i caktoi laureatit të ardhshëm të Çmimit Nobel - Ilya Mechnikov për të konfirmuar të dhënat e rap-ortuara.
Ai konfirmon rezultatet e Dr. Grigorov dhe bazuar në to ndërton teorinë e tij të plakjes, duke e lidhur atë me konsumin e bollshëm të kosit bullgar. Në botë, Lactobacillus bulgaricus gjendet vetëm në ujërat e burimeve dhe kullotat e Bullgarisë.
Hulumtimi i tij i mëtejshëm i realizuar në shumë institute në të gjithë botën vërtetoi se kosi bullgar ndihmon në trajtimin e sëm-undjeve dhe kushteve të ndryshme si infeksione, sëmundje otorhina-laringje, tuberkulozi, gjendje stomaku dhe zorrë, ulçera, disa sëmundje gjinekologj-ike, lodhje, etj. Këto veti profilaktike dhe kuruese të kosit bullgar janë për shkak të përmbajtjes së pasur të vitaminave përfshirë B 1, B 2, C, A, D, E, PP, B 12, si dhe lakt-ozës, proteinave dhe substancave të tjera stimuluese të rëndësishme.
Kosi në llojin e tij origjinal mund të prodhohet vetëm në Bullgari dhe në disa rajone fqinje në gadishullin Ballkanik. Në kushte të tjera natyrore klimatike bakteret shpejt denatyrohen, humbin cilësitë dhe zhduken.
Përvec zbulimit të Lactobacillus bulgaricus, Dr. Grigorov dha një kontribut të madh në krijimin e një vaksine anti- tuberkulozi. Më 20 Dhje-tor 1906, në Paris në numrin 104 të revistës mjekësore "La Presse Médicale", u botua raporti i tij shkencor "Vaksina Anti-Tuberkulozi", i cili informoi komunitetin shkencor për rezultatet e hul-umtimit të tij në zbatimin e penicilinës së kërpudhave për trajtimin e tuberkulozit.
Pas botimit, komuniteti shkencor shprehu interes serioz për vaksinën e mjekimit të Dr. Grigorov. Përmes eksperimenteve të tij shkencore "in-vitro" dhe "in-vivo" mbi kafshët laboratorike dhe më vonë pacientët njerëzorë, Dr. Grigorov demonstroi qartë dhe përshkroi efektin shërues të kërpudhave të pen-icilinës në trajtimin e tuber-kulozit . Gjatë Luftës Ballkanike, gjatë një shpërthimi të kolerës midis ushtarëve në front, Grigorov vërejti se ata që hanin bukë të mykur nuk sëmureshin. Kjo mbështeti përsëri teorinë e tij rreth vetive shëruese të kërpudhave penicilinë. Në këtë mënyrë, ai arriti të shpëtonte shumë ushtarë në front dhe u dekorua me Kryqin e Kuq të Artë.
Në vitin 1935, Dr. Grigorov u ftua në sanatoriumin për pacientët me semundje gjoksi, në Milano, ku filloi të trajtonte tuberkulozin. Rezultatet e tij të pabesueshme çuan në faktin që metoda e tij u quajt Cura Bulgara ose kura bullgare.
Dr. Grigorov vdiq në vitin 1945, duke lënë pas shumë zbulime të mëdha shkencore, shërbim në mjekësi dhe famë botërore për ve-ndin e vet., ai u bë një nga shumë gjigantët fatkeqesisht e harruar për të cilët duhet të jemi krenarë të gjithë dhe jo të heshtim. Këtu gabojmë ne ballkanasit, ne qofte se do të ishte në nji rajon tjeter puna e tij do të vleresohej disa here më shum.
Edhe punen si mjek e kreu si rrallë kush; kur ishte ne front të plag-osurit i vizitonte dhe i kuronte pa dallim; nji nga ushtaret e vet tjetri ishte i pales kundershtare!!! (keshtu e kujtojne bashkekohesit e tij)

Prof. Danova është autore e mbi 130 botimeve shkencore në revista ndërkombëtare. Ajo është fituese e Çmimit Pitagora për Përparim në Shkencë (2021).
Në Festivalin e 15-të të Shkencës në Sofje, ajo prezantoi zbulimin e Stamen Grigorov – bakteri i emëruar sipas zbuluesit të tij Bacillus Bulgaricus Grigoroff ose Lactobacillus bulgaricus, dhe rendësinë e tij për fermentimin e acidit laktik dhe sekretin e jetëgjatësisë sonë. Doktor Stamen Grigorov (1878 – 1945) i dha shumë botës, ai ishte një pionier në mikrobiologji dhe mjekësi, i cili bëri dy zbulime të mëdha. Për njërin flitet, për tjetrin më pak të njohur. Ai bëri zbulimin e tij të parë në moshën 27 vjeç - ai zbuloi sekretin e fermentimit të kosit. Kjo ndryshoi të gjithë konceptin deri atëherë dhe u bë baza e një industrie qumështi që po zhvillohet në të gjithë botën.
"Ka disa gjëra të habitshme në lidhje me zbulimin e Stamen Grigor-ov," thotë Prof. Danova. "Unë kontaktova Yulia Grigorovën, mbesën e tij, e cila krijoi Fondacionin Stamen Grigorov, dhe i kërkova materiale."Ky i ri kishte një njohuri të shkëlqyer të frëngjishtes. Ai u dipl-omua në shkenca natyrore në Montpellier dhe mjekësi në Zvicër. Ndërsa ishte ende student, ai u vu re nga mbikëqyrësi i tij shkencor, Prof. Massol, i cili e inkurajoi atë të hulumtonte mikroflorën e kosit bullgar. Stamen Grigorov solli kos origjinal bullgar në të ashtuquajturën rukatka - një tenxhere me një dorezë balte në majë. Kjo ësh-të një enë tipike qeramike Busen në të cilën besohej se kosi ishte më i miri dhe ruhej më gjatë.
“Pas shumë përpjekjeve kërkimore, ai arriti të zbulonte Lactobacillus bulgaricus – bakterin në formë shufre ose shkopin bullgar, siç quhet shpesh, dhe të provonte se ai është shkaku i fermentimit të acidit laktik, thartimit të qumështit dhe krijimit të këtij produkti unik. Për mua, që kam studiuar bakteret e acidit laktik për 25 vjet, ky është një bullgar i madh, një shkencëtar i madh”, ndan Prof. Danova.
Stamen Grigorov ia raportoi këto rezultate mbikëqyrësit të tij shkencor, i cili ia përcolli ato laureatit të Çmimit Nobel Ilya Mechnikov. Në atë kohë, 1903-1905, ai ishte profesor në Institutin Louis Pasteur dhe zhvilloi teorinë e tij të jetëgjatësisë.
Profesor Masol i shkroi atij: “Zhvillimet e studiuesit tim të ri jashtëzakonisht të talentuar dhe të mprehtë kanë zbuluar një bakter. Dhe ka shumë të ngjarë që teoritë tuaja duhet t'i kushtojnë vëme-ndje këtij zbulimi, sepse ndoshta aty qëndron arsyeja për jetëgjat-ësinë e popujve të Ballkanit.”
Pastaj Mechnikov ndërmori një turne në Ballkan dhe arriti në përfu-ndimin se ka shumë shekullorë këtu sepse kosi konsumohet çdo ditë. Arsyeja është produkti unik i qumështit, i fermentuar me bak-terin e zbuluar nga Stamen Grigorov, i cili zvogëlon proceset kalb-ëzuese në zorrë, rrezikun e sëmu-ndjeve dhe për këtë arsye njerëzit janë më të shëndetshëm, më vitalë dhe jetojnë më gjatë.
Stamen Grigorov i botoi zbulimet e tij në vitin 1905 në një revistë franceze jashtëzakonisht prestigjioze, pas së cilës u ftua t'ia paraqesë ato komunitetit akademik."A mund ta imagjinoni në ato kohë një bullgar 27-vjeçar nga një vend i vogël dhe i panjohur të qëndr-onte para shkencëtarëve më të mëdhenj evropianë për të shpjeguar dhe mbrojtur zbulimet e tij. Të pranishmit në sallë mbetën shu-më të impresionuar. Ai solli si mikroskopin e tij ashtu edhe kosin e vërtetë në mënyrë që kushdo që kishte dyshime të mund të hidhte një sy", vazhdon Prof. Danova.
Në fund, ata i caktuan Ilya Mechnikov të kontrollonte se sa të vërt-eta ishin përfundimet shkencore të publikuara nga bullgari i ri. Dhe ai e njohu zyrtarisht këtë zbulim të jashtëzakonshëm të Stamen Gri-gorov në një botim në vitin 1908. Jo vetëm që u zbulua një mikrob i ri, por edhe roli i tij në marrjen e një produkti unik të qumështit dhe roli i tij unik në shëndet dhe jetëgjatësi.
Prof. Masol sugjeron që asistenti i tij të marrë përsipër funksionet e departamentit në Gjenevë. Dr. Stamen Grigorov e refuzon këtë nder të lartë, refuzon postin e drejtorit të Institutit Pasteur në São Paulo, për t'u kthyer në Bullgari, ku punon si mjek i rrethit. Për një kohë të gjatë, emri i bakterit ishte Bacterium bulgaricum Grigorov, në nder të zbuluesit të tij.
Por meqenëse ka rregulla të përcaktuara në mënyrë strikte në taks-onomi, emri i vërtetë taksonomik është Lactobacillus delbrueckii subsp. Bulgaricus.
Njohja e rolit të rëndësishëm fiziologjik të bakterit vjen edhe nga Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave, e cila e quan atë "babai i sigurisë" sepse është konsumuar për shekuj me radhë.
"Hulumtimi i Stamen Grigorov ndihmoi gjithashtu në formësimin e konceptit të jetëgjatësisë dhe probiotikëve nga Prof. Ilya Mechnik-ov. Unë besoj se Stamen Grigorov kontribuoi gjithashtu në kuptim-in e rëndësisë së probiotikëve, të cilëve u kushtohet shumë vëme-ndje sot, si dhe rolit të baktereve të mira në shëndet në përgjithësi - diçka për të cilën nuk flitet shumë", thekson Prof. Danova.
. . . . . . . . . . . . . .
V A Z H D O N . . . . . . . . .

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 16 Feb 2026, 17:35

V A Z H D I M I I T E M ËS

A e dini sa e trishtueshme është për mua kur studentët vijnë në laboratorin tim. Ata drejtohen nga kolegë nga Fakulteti i Biologjisë i Universitetit të Sofjes, studentë nga Universiteti i Teknologjisë Kimike dhe Metalurgjisë nga Departamenti i Bioteknologjisë, ku kam dhënë një kurs mbi probiotikët për tre vjet. Dhe ata nuk e dinë se kush është Stamen Grigorov!? Zbuluesi i laktobacileve bullgare, të cilat bëjnë kosin e mrekullueshëm bullgar, katakun e mrekullueshëm, djathin tonë të bardhë të kripur", ndan Prof. Danova.
Dhe se këto baktere të acidit laktik mund të mbështesin shëndetin tonë, jetëgjatësinë tonë, luftën kundër sëmundjeve jo-ngjitëse me rëndësi shoq-ërore, siç janë kanceri, sindroma metabolike, mbi-pesha, diabeti i tipit 2 - sëmundje që lidhen kryesisht me dietën tonë.

Produktet "pro" dhe "të këqija" të qumështit !!!!!!!!!

"Jam e befasuar që shumë njerëz - mjekë, nutricionistë, kanë filluar të refuzojnë produktet e qumështit - thotë Prof. Svetla Danova. - Dhe kjo mund të reduktohet për njerëzit me alergji ose sëmundje si sëmundjet moderne si sindroma dhe sindroma e zorrës së irritueshme, inflamacioni i zorrëve, për shkak të shkaqeve të ndryshme."
"Jam befasuar nga deklarata të tilla, sepse produktet e qumështit mund të plotësojnë nevojat e shumë konsumatorëve, jo vetëm në aspektin ushqyes, por edhe në përgjithësi në aspektin e fiziologjisë - ato ofrojnë proteina lehtësisht të tretshme, kalcium, kalium, magnez dhe elementë gjurmë. Kohët e fundit, është bërë në modë të studjohet vitamina D dhe acidi folik. Epo, disa produkte dhe acidi laktik janë të pasuruar natyrshëm me acid folik. Me fjalë të tjera, nuk ka kimi, siç mund ta shihni në të tjera produkte ushqimore industriale moderne", thotë shkencëtarja.
Sipas saj, kujdesi për ekuilibrin e shëndetshëm të zorrëve kërkon baktere të acidit laktik, sepse ato luajnë një rol shumë të rëndës-ishëm në mikrobiomën e zorrëve. 3.3 milion gjene punojnë në mikrobiomën e njeriut.
"Mikrobiota, bartësja e këtyre gjeneve, ka një rol kyç, dhe kur ato janë dominuese (51%) në mikrobiomën tonë të zorrëve, mundësia e disbiozës është shumë më e vogël. Sepse ato sekretojnë metabolitë të ndryshëm, për shembull, acid laktik, i cili i mban larg patogjenët. Dhe që bakteret e acidit laktik të zhvillohen, ato konsumojnë sheqerna specifike dhe prodhojnë acid laktik. Ky acid laktik krijon parakushtet që bakteret e këqija të shtyhen nga ky vend dhe të mos na sëmurin", thotë Prof. Danova.
I vetmi muze i kosit në botë ndodhet në fshatin bullgar Studen Izvor, pranë qytetit Tran, fshati i lindjes së Stamen Grigorov. Muzeu është një rast i vërtetë për vetëbesim kombëtar.
Kosi është i famshëm për shumë vetitë e tij shëruese. Ai ngadalëson plakjen e trupit dhe është ndoshta burimi më i mirë i kalciumit lehtësisht të tretshëm. Kalciumi është jetik për ndërtimin e kockave dhe dhëmbëve, dhe bakteret e acidit laktik kufizojnë mutacionet dhe formimin e qelizave kancerogjene. Konsumi i rregullt i kosit forcon imunitetin dhe ndihmon në parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare.
Një laborator i përbashkët kërkimor i nivelit botëror po krijohet në Bullgari midis LB Bulgaricum dhe korporatës japoneze Meiji.
Qëllimi kryesor i laboratorit do të jetë studimi i mëtejshëm i përbërësve të dobishëm të majasë bullgare dhe kërkimi i provave të reja shkencore për vetitë shëndetësore të kosit bullgar.

PS! Eshte nji burim i sigurte per të dhena te reja shkencore per te gjithe Rajonin tone, duke zevendesuar te dhenat mesjetare dhe ato nga njerez te paditur
Marrëveshja është për 10 vjet dhe objekti i saj është krijimi i labo-ratorit të parë të përbashkët kërkimor në fushën e baktereve të aci-dit laktik. Marrëveshja parashikon që aktivitete të përbashkëta kër-kimore dhe zhvillimore të kryhen nga ekipet kërkimore nga të dy vendet në qendrën e re shkencore, e cila do të vendoset në Sofje.
Një nga fokuset kryesore të kërkimit do të jenë speciet bakteriale Lactobacilus bulgaricus dhe Streptococcus thermophilius, të cilat janë me origjinë bullgare, të izoluara në territorin e Bullgarisë dhe janë pronë ekskluzive e saj. Qendra e re shkencore do të sigurojë punë me pajisjet më moderne të teknologjisë së lartë dhe metodat më moderne për zbulimin e përfitimeve të reja shëndetësore nga përdorimi i kosit bullgar, një produkt që është një thesar kombëtar.
-----------------------------------------------------------------------

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 16 Feb 2026, 20:01

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

Vetitë fizike dhe kimike të qumështit të dhisë

Problemi i ruajtjes së shëndetit dhe për të rritur kohëzgjatjen e jetës së një personi, është një nga synimet më të rëndësishme dhe aktuale. Pa eku-ilibruar, të ushqyerit dhe pa zgjidhur problemet mjedisore nuk ka se si te zgjidhen keto probleme, kjo eshte e lidhur me konsumimin e produkteve me kualitet te larte perfshi ketu edhe qumeshtin.
Qumësht dhie - është produkt jashtëzakonisht i vlefshem që përmban të gjitha amino acidet esenciale, yndyrën dhe të gjitha vitaminat e nevojshme si dhe lendet minerale. Sipas mjekëve, qumështi i dhise ka veti shëruese, ndihmon për të kuruar sëmundje të ndryshme, zgjasin jetën aktive, pa sëm-undje. Proteina e ketij qumështi nuk shkakton alergji.
Qumeshti i dhise njihet pak nga konsumatoret, rezultatet e nji sondazhi sociologjik (275 persona të moshës 12-77 vjeç kanë treguar), se 67% e të anketuarve nuk e kanë provuar qumësht dhie. Megjithatë, 217 persona ose 79% konsiderojne qumështin e dhise dhe te lopes të dobishem, edhe pse vetëm pak janë të vetëdijshëm për vetite mjekesore-specifike. Edhe duke marrë parasysh se një pjesë e madhe e popullsisë (60%) nuk kanë shprehur interesim në konsumin e këtij produkti, 40% e njerëzve të intervistuar janë të gatshëm për të blerë qumësht dhie, në qoftë se shfaqet në raftet e dyqaneve tona. Për një qytet me një popullsi prej rreth 65 mijë. është një treg shumë i rëndësishëm. Rezultatet e studimit konfirmuan mungesën e njohurive në lidhje me cilesite e qumësht te dhise dhe produkteve të tij.
Studimi sqaroi vetitë organoleptike te qumeshtit te dhisë dhe qumështit të lopës, një eksperiment është kryer në mesin e nxënësve në klasat 9-10 në shkollën tonë (41 njerëz morën pjesë). Mostrat janë qumështra te freskët. Mostrat e qumështit janë krahasuar sipas kritereve te mëposhtme: pamja, era, ngjyrë dhe shije. Vlerësimi i cilësisë së qumështit është bere sipas shkallës së mëposhtme:


Screenshot 2026-02-16 182448.png
Screenshot 2026-02-16 182448.png (31.36KiB)Viewed 551 times




Screenshot 2026-02-16 181345.png
Screenshot 2026-02-16 181345.png (38.37KiB)Viewed 551 times




Siç shihet nga tabela 2, pothuajse të gjithë treguesit organoleptike jane ne favor ose preferohen ato te qmeshtit te dhise.
Të gjitha llojet e qumështit (lopë, dhi dhe dhi me laktoferrin) në parametrat e fiziko-kimike janë të destinuara për prodhimin e produkteve ushqimore, duke përfshirë produktet për qëllime të veçanta.
Screenshot 2026-02-16 181345.png
Screenshot 2026-02-16 181345.png (38.37KiB)Viewed 551 times

Për qumësht dhie kërkesa eshte e vogël në mesin e popullatës, ndonëse vetitë e saj fizike dhe kimike dhe shijen e saj tejkalon qumeshtin e lopës. Njerëzit nuk i njohin cilesitetë medicinale të vlefshme te qumështit te dhise. Eshte e nevojshme nji fuashate reklamuese per t`i njohur njerezit dhe kerkesa do te rritet vazhdimisht. Mjekët pohojnë se proteina qumështit te dhise nuk shkakton alergji, propozojnë që të përdorim qumësht dhie për përgatitjen e ushqimit të fëmijës. Është e mundur që të përdoret për këto qëllime, qumësht dhie me laktoferrin keshtu do te merret perberesi natyral qe ndodhet ne qumeshtin e NENES
Për të përcaktuar efektin e temperaturave të ulëta mbi vetite organoleptike të qumeshtit te dhisë dhe qumështit të lopës. U moren nga 200 ml qumesht dhie dhe qumesht lope dhe u vendosen në frigorifer. Më pas qumështi është shkrirë në temperaturë dhome, krahasohen vetitë organoleptike të qumështit para dhe pas ngrirjes. Rezultatet janë paraqitur në Tabelën 4
Kur ngrin qumeshti i dhisë dhe qumështi lopës në frigorifer zbulohet se shija e qumështit te dhise përkeqësohet.
Konkluzioni: Nuk rekomandohet të ngrijë qumeshti i dhise, pasi ndikon negativisht në shijen e qumështit.

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 08 Mar 2026, 17:06

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

Studime shkencore per qumeshtin nga UNIVERSITETI I BARI ALDO MORO

Qumështi i lopës. Roli në të ushqyerit e njeriut dhe efektet shëndetësore

Tashma, jam i bindur se per shumicën e konsumatorëve nuk eshte e qarte si përpunohet qumështi i lopës per konsum (behet fjale per qumështin e tregut)
Deshiroj t`i njoh te interesuarit per hallkat kryesore te përpunimit dhe afati i ruajtjes se tyre ne ftohje.

Screenshot 2026-03-07 132114.png
Screenshot 2026-03-07 132114.png (64.44KiB)Viewed 504 times


A rrisin rrezikun e kancerit qumështi dhe produktet e qumështit?
Në qofte se nuk merremi me muhabete kafenesh nga persona te pa afte, POR mbeshtetemi në te dhenat e njerezimit që 30 mijë vjet si dhe në studimet shkencore nga institucione serioze; pergjigjeja eshte JO

Jo. Të dhënat e disponueshme sot nuk na lejojnë të arrijmë në këtë përfundim dhe, kundër disa tumoreve, qumështi dhe produktet e qumështit mund të kenë edhe një efekt mbrojtës.

Shkurt
• Qumështi dhe produktet e qumështit janë burim i substancave të vlefshme për funksionimin e duhur të organizmit , por është e rëndësishme që të mos e teproni dhe të ndiqni rekomandimet e ekspertëve se sa dhe çfarë të vendosni në pjatë.
• Studimet e shumta të kryera deri më sot mbi lidhjen midis ko-nsumit të qumështit dhe rritjes së rrezikut të zhvillimit të kancerit kanë dhënë rezultate kontradiktore.
• Analiza më e përditësuar globale e të dhënave të disponu-eshme për këtë temë ka nxjerrë në pah ekzistencën e provave të forta që konfirmojnë një efekt mbrojtës të qumështit dhe produkteve të qumështit kundër kancerit kolorektal .
• Është e rëndësishme të mbani mend se studimet epidemiolo-gjike mund të nxjerrin në pah vetëm një lidhje të mundshme dhe jo një marrëdhënie shkak-pasojë midis konsumimit të këtyre ushqi-meve dhe rrezikut të kancerit.

Pirja e qumështit si i rritur: Një debat i pafund.!!!!!

“Të pish qumësht si i rritur është e panatyrshme”, thonë shpesh kritikët e këtij ushqimi, duke theksuar se njerëzit janë të vetmit gjitarë që vazhdojnë të ushqehen me qumësht edhe pas shkëputjes nga gjiri. Në fakt, trupi ynë është “programuar” të konsumojë qumështin e gjirit në fazat e hershme të jetës falë një enzime, laktazës , e cila na lejon të tretim laktozën (sheqerin e pranishëm në qumësht) duke e ndarë atë në dy përbërësit e tij, galaktozë dhe glukozë. Me kalimin e moshës së fëmijëve, sasia e laktazës në trupin e tyre shpesh zvogëlohet , derisa pothuajse zhduket plo-tësisht rreth moshës 5 vjeç. Kjo është arsyeja e vështirësive që shumë njerëz kanë në tretjen e qumështit dhe produkteve të qumështit, të cilat, në disa raste, mund të [size=85][size=200]kthehen në një intole-rancë të vërtetë ndaj laktozës. Megjithatë, vetë "natyra" ka ndërhyrë me modifikime gjenetike gjatë mijëvj-eçarëve, duke i lejuar disa individë të mbajnë nivele të mira të laktazës edhe në moshë madhore dhe kështu të jenë në gjendje të pinë qumësht pa pro-bleme. Është një shembull klasik i evolucionit: nuk është rastësi që laktaza vazhdon në afërsisht 9 nga 10 të rritur në Skandinavi (popullata tradicion-alisht të varura nga konsumi i qumështit dhe produkteve të qumështit edhe për marrjen e vitaminës D), me përqindje që zvogëlohen kur dikush lëviz në jug dhe në lindje, duke arritur në 15 përqind në Sardenjë dhe në përqindjen e Kinës pothuajse zero.

Për të kuptuar më mirë rëndësinë e qumështit dhe produkteve të qumështit për shëndetin, është e rëndësishme të kuptojmë se për çfarë po flasim nga pikëpamja e makro dhe mikronutrientëve.
Uji përbën rreth 90 për qind të përmbajtjes së një litri qumësht. Pjesa e mbetur përbëhet nga proteina, sheqerna (laktozë) dhe yndyrna në përqindje të ndryshme në varësi të origjinës së vetë qumështit: qumështi i njeriut përmban afërsisht 1 përqind proteina, 4 përqind yndyrna dhe 7 përqind sheqerna, ndërsa qumështi i lopës (më i përdoruri për konsum njerëzor) përmban më shumë proteina (3.2 përqind), më pak sheqerna (5 përqind) dhe një sasi të ngjashme yndyrnash (4 përqind). Proteinat e qumështit janë të plota për sa i përket përmbajtjes së aminoacideve, blloqet ndërtuese që i përbëjnë ato dhe kanë një gamë të gjerë funksionesh, nga mbro-jtja kundër mikroorganizmave deri te lehtësimi i përthithjes së lëndëve ushqyese . Në disa raste ato veprojnë edhe si faktorë rri-tjeje, hormone, enzima dhe stimulues për sistemin imunitar. Më pak të bollshme, por jo më pak të rëndësishme janë mine-ralet dhe vitamin-at që përmbajnë këto ushqime. Një litër qumësht lope përmban 1200 mg kalcium, 940 mg fosfor, 430 mg natrium dhe 580 mg kalium, si dhe retinol, vitaminë E, biotinë (vitaminë B8), riboflavinë (vitaminë B2) dhe vitamina të tjera B12 (B6 dhe B6). Disa nga molekulat që përmbajnë qumë-shti dhe produktet e qumështit, në situata të caktuara ose në doza më të larta se ato të rekomanduara nga ekspertët, mund të jenë të dëmshme për shëndetin , veçan-ërisht yndyrat e ngopura dhe kole-steroli ose disa faktorë që stimulojnë rritjen e qelizave (më i njohuri është IGF1) dhe që janë më të shumtë tek konsumatorët e këtyre ushqimeve.

Kaq shumë studime, kaq shumë dyshime!!!!!

Literatura shkencore është plot me studime që analizojnë lidhjen midis konsumit të qumështit dhe produkteve të qumështit dhe rrezikut të zhvillimit të kancerit , si dhe me analiza që marrin parasysh të dhënat e studimeve të shumta mbi të njëjtën patologji (të ashtuquajturat meta-analiza) për t'i dhënë autoritet më të madh rezultateve të studimeve individuale dhe për të vlerësuar situatën në një kuptim të caktuar. Është publikuar së fundmi në revistë BMJ Hapurnjë pasqyrë e rishikimeve mbi temën, në të cilën autorët arrijnë në përfundimin se cilësia e këtyre punimeve nuk është ende e mjaftueshme : studime me cilësi të lartë të kryera sipas proto-kolleve specifike nevojiten për të karakterizuar me të vërtetë marrëdhënien midis produkteve të qumë-shtit dhe kancerit. Duke i parë rezultatet në mënyrë më të detajuar, vërejmë se për tumoret e traktit gastrointestinal (ezofag, stomak, pankreas dhe kolorektal) disa studime tregojnë një ulje të rrezikut për t'u sëmurë lidhur me konsumimin e produkteve të qumështit, ndërsa të tjerat nuk gjejnë lidhje të rëndësishme. Për tumoret e varur nga hormonet (prostatës, gjirit, endometrit dhe vezoreve), rezultatet janë edhe më heterogjene dhe e njëjta gjë vlen edhe për tumoret që prekin veshkat, tiroidet dhe mushkëritë. Një përmbledhje e literaturës së botuar në raportin shkencor në vitin 2016 nuk arriti të identifikonte ndonjë lidhje të rëndësishme midis konsumit të qumështit dhe rrezikut të kancerit të mushkërive, ndërsa një studim më i fundit, rez-ultatet e të cilit u publikuan nëJAMA Onkologji sugjeron se kosi mund të mbrojë nga rreziku i zhvillimit të këtij lloji të kancerit, veçanërisht për shkak të prebiotikëve dhe probiotikëve që përmban. Dhe literatura shkencore është plot me shembuj të tillë.

Pse kaq shumë pasiguri?
Fakti që ende nuk është arritur një përfundim përfundimtar për lidhjen e konsumit të qumështit me rrezikun e kancerit, sigurisht që nuk varet nga mungesa e angazhimit të studiuesve, të cilët i janë përkushtuar analizës së kësaj lidhjeje prej vitesh. Çështja është se, siç ndodh sa herë që përpiqeni të vlerësoni ndikimin e një ushqimi në shëndetin tuaj, ka shumë faktorë ngatërrues. Një nga këto është padyshim vështirësia për të përcaktuar saktësisht nivelin e konsumit të një ushqimi të cak-tuar brenda një diete komplekse . Për më tepër, siç shpjegojnë eksper-tët, shumë nga studimet mbi këtë temë marrin në konsideratë efektin e përgjithshëm të konsumit të “qumështit dhe produkteve të qumështit”, edhe pse është e qartë se ky efekt mund të jetë krejtësisht i ndryshëm nëse flasim për kos, djathë të vjetër, qumësht etj. Së fundi, shumë nga studimet e disponueshme sot janë kryer në vendet perëndimore, ku konsumi i qumështit dhe produkteve të qumështit është i bollshëm . ushqi-met nuk janë pjesë e dietës ditore. Ky aspekt i fundit po ndryshon në fakt dhe sot ka disa studime të kryera edhe në vende joperëndimore.

PS!
I transmetova keto njohuri sepse shum nga ndjekesit e mij kane kerkuare kete mendim, besoj se nuk kam kaluar vijen e kuqe, sepse keto probleme i takojne mjekesise

Si përfundim
Edhe pse shumë pika duhen sqaruar ende, të dhënat e disponues-hme nuk sugjerojnë një lidhje midis konsumit të qumështit dhe produkteve të qumështit dhe rritjes së rrezikut të kancerit . Sa i përket kancerit kolorektal, madje duket se është e kundërta dhe se këto ushqime mund të kenë një efekt mbrojtës.
Në pritje të përgjigjeve më të qarta, këshillohet që të ndiqni rekom-andimet e ekspertëve dhe të mos e teproni me konsumimin, duke shkaktuar efekte të mundshme të dëmshme (për shembull, sepse konsumoj-më shumë djathë, të pasur me yndyrë dhe për rrjedhojë potencialisht negativë për kontrollin e peshës dhe shëndetin kardi-ovaskular).
Edhe kur bëhet fjalë për të kuptuar dozat dhe llojet e qumështit dhe produkteve të qumështit për të sjellë në tryezë, këshillohet të ndiqni rekomandimet e ekspertëve dhe të kërkoni këshilla nga mjeku juaj në rast dyshimesh.[size=150]

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 12 Mar 2026, 17:19

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

Vështirësi për të gjetur informacion të besueshëm për produktet e qumështit

Vendi i produkteve të qumështit në dietë është i diskutueshëm. Disa premtojnë fraktura dhe probleme të tjera shëndetësore për ata që nuk i kons-umojnë; të tjerët, përkundrazi, e shohin si burim të shumë të këqijave: në fund të fundit, "ne nuk jemi viça". thotë dikush, midis tyre ka edhe që merren me kerkime shkencore!!!
Është e qartë se shumë interesa të ndryshme janë në rrezik dhe se shëndeti nuk është gjithmonë i pari mes tyre.
Udhëzuesi i Ushqimit i Kanadasë, i përditësuar në fillim të vitit 2019 përjashtoi studimet shkencore të financuara nga industria ushqimo-re, hoqi grupin e "produkteve të qumështit" për t'i integruar ato në gru-pin e ushqimeve proteinike, të dominuar nga bishtajoret 1. Ai gjithashtu hoqi në mënyrë efektive rekomandimin e tij për ka-tër produkte qumështi në ditë. Nga ana tjetër, në Francë duket se është bërë gjithçka për ta bërë të vështirë gjetjen e rrugës. Programi i ri Kombëtar i Ushqyerjes dhe Shëndetit (PNNS) tani rekomandon jo tre, por dy porcione të produkteve të qumështit në ditë
2, ose "një sasi të mjaftueshme, por të kufizuar
3". Këto konsiderohen si produkte me rreziqe dhe përfitime shëndetësore në raportin e fundit të ANSES të publikuar "konsumimi i qumështit zvogëlon rrezikun e kancerit kolorektal" (niveli i provave i quajtur "i mundshëm") dhe "mund të zvogëlojë rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare" (niveli i provave "i kufizuar"); studimet e listuara nuk arritën në përfundimin se kishte një lidhje (në një mën-yrë ose në tjetrën) midis konsumit të qumështit dhe rrezikut të thy-erjes së kockave.
Ka një mori kërkimesh mbi produktet e qumështit, duke e bërë të vështirë analizimin e tyre gjithëpërfshirës. Një studim britanik i botuar në revistën Public Health Nutrition në vitin 2017 tregoi se nga marsi deri në tetor 2015, tre lojtarë kryesorë në industrinë e qumështit në Francë, Danone, Lactalis dhe Qendra Kombëtare Ndërprofesionale për Ekonominë e Qumështit (CNIEL), kryen jo më pak se 170 veprime lobimi me publikun e gjerë, gjatë një periudhe të caktuar, pa ndonjë rol specifik të publikut dhe të produkteve. Rekomandimet dietike. Strategjia e tyre kryesore, e bazuar në informacion, përfshin si praktikat që synojnë ndikimin tek vendim-marrësit politikë (duke theksuar rëndësinë ekonomike të industrisë, promovimin e derregullimit, etj.), ashtu edhe promovimin e rezultateve të studimit për çështje që lidhen me ushqimin dhe shëndetin publik.
Praktika më e zakonshme është moda e provave, në ushqim, që mbështesin aktivitetin e tyre. Kështu, industritë e qumështit pro-dhojnë dhe shpërndajnë studime në favor të produkteve të qumështit.
Një proces tjetër përfshin krijimin e lidhjeve të ngushta me prof-esionistë të shëndetit publik, akademikë dhe aktorë të ndryshëm politikë të përfshirë në çështjet e ushqimit, si Këshilli Kombëtar i Ushqimit (CNA) ose Agjencia Kombëtare për Sigurinë e Ushqimit, Mjedisit dhe Shëndetit në Punë (ANSES). Disa shembuj veprimesh të kryera me zë të lartë: pjesëmarrja në evente të mëdha shkencore ,ofrimi i materialeve edukative të sponsorizuara, financimi i trajnimit të profesionistëve shëndetësorë etj. Së fundi, studimi vë në dukje disa metoda dezinformuese të ngjashm. duket e ligjshme zbatimi të mos konsumohet fare!!!
Pikat e referimit: Diferencimi i intolerancës ndaj laktozës nga alergjia ndaj proteinave të qumështit
Laktoza është një karbohidrat që gjendet në qumështin e gjitarëve, i cili normalisht shpërbëhet nga një enzimë, laktaza, për të lejuar asimilimin e saj nga trupi.
Aktiviteti i kësaj enzime, i cili është në maksimum në lindje, zvog-ëlohet gjatë fëmijërisë dhe zhduket kryesisht ose plotësisht në mo-shën madhore. Mungesa e laktazës shkakton probleme të tretjes – fryrje, dhimbje, ngërçe, diarre – të lidhura me fermentimin e lakt-ozës nën veprimin e baktereve. Në mbarë botën, gati 70% e popu-llsisë ka mungesë të laktazës. Është pothuajse 100% në rajone të caktuara të Azisë ose Afrikës, krahasuar me vetëm 3% në Skandin-avi dhe 30 deri në 50% të të rriturve në Francë, sipas Sigurimeve Shëndetësore.
Ndryshe nga intoleranca, alergjia ushqimore (kjo nuk po kuptohet mire) është një reagim i mbindjeshëm dhe mbrojtës i trupit pas gëlltitjes së një ushqimi. Ai përfshin sistemin imunitar, i cili shkakt-on lirimin e antitrupave dhe moekulave të tjera përgjegjëse për simptomat. Alergjia ndaj proteinave të qumështit të lopës (CMPA) është shumë më e rrallë se intoleranca ndaj laktozës, por është ale-rgjia më e zakonshme tek foshnjat: prek 2 deri në 3% të fëmijëve. Pas moshës një vjeçare, kjo alergji më së shpeshti regresohet. Megjithatë, proteinat e qumështit të lopës janë ndër alergjenët kryesorë, së bashku me vezët dhe kikirikët.
Industria ushqimore kanadeze po përjeton një tranzicion dinamik drejt opsioneve të shëndetshme dhe të qëndrueshme. Konsumatorët po kërkojnë gjithnjë e më shumë produkte që pro-movojnë mirëqenien dhe përputhen me vlerat e tyre.
Opsionet e të ushqyerit të shëndetshëm dhe të ndërgjegjshëm vazhdojnë të rriten në Kanada dhe markat kryesore po i përgjigjen këtyre tendencave. Vitet e fundit, industria ushqimore ka pësuar një transformim të rëndësishëm, i nxitur nga një theks në rritje për shë-ndetin dhe mirëqenien. Konsumatorët tani kanë prioritet përbërë-sit ushqyes, faktorët e qëndrueshmërisë dhe besueshmërinë e mar-kës më shumë se kurrë. Sipas Shoqatës Kanadeze të Ushqimit Shë-ndetësor, 92% e kanadezëve vlerësojnë zakonet e shëndetshme të të ushqyerit. Ky ndryshim në prioritetet e konsumatorëve po krijon tendenca të reja që do të formësojnë industrinë për vitet në vijim. Një angazhim për të ofruar shëndet përmes ushqimit dhe nevojave të konsu-matorëve Një prirje e dukshme është ndërgjegjësimi në rritje i kanadezëve për rolin vendimtar të shëndetit të zorrëve në ruajtjen e mirëqenies së përgjithshme. Siç raportohet nga Canadian Grocer, konsumi i kosit në shtëpi arriti në 88.6% deri në vitin 2024 dhe ACTIVIA është shfaqur si lider i kategorisë për shkak të përaf-rimit të saj me kërkimin e konsumatorëve për dieta më të shëndet-shme përmes ushqimeve probiotike dhe shkencës së saj pioniere në këtë fushë. Si kompania mëmë e kosit, Danone ka investuar dek-ada kërkimesh për të krijuar formulën probiotike pioniere të ACTIV-IA. Ai përmban një lloj unik të krijuar për të arritur në mënyrë efekt-ive në zorrë, duke kontribuar në një florë të shëndetshme të zorrëve.

PS!
Ashtu si edhe ne vendet e tjera por sidomos konsumatoret tanë duhet te furnizohen me keto materjale, Kanadaja ka nji institucion shkencor qe ben trajnimin e inxhinjerev teknolog te qumeshtit eshte mire te dergohen, dhe kur te kthehen te na mesojne edhe ne sepse po mbizotron mbrapametja teknike.
Në një epokë të mbushur me dezinformata, blerësit po kërkojnë gjithashtu burime të besueshme informacioni të bazuara në fakte. Hulumtimi i kryer nga ACTIVIA në përgatitje për lançimin e gjurm-uesit të shëndetit të zorrëve zbuloi se 57% e kanadezëve duan të përmirësojnë shëndetin e tyre të zorrëve, por nuk dinë nga të fillo-jnë. 1 "Misioni ynë është të edukojmë kanadezët për shëndetin e tyre, të mbështetur nga dekada të shkencës dhe inovacionit," thotë Geneviève Bolduc, Shef i Danones në Canada. Ata krijuan gjithashtu Këshillin Shëndetësor ACTIVIA Gut, i përbërë nga ekspertë të njohur botërorë, të cilët u ofrojnë konsumatorëve informacione të besue-shme për menaxhimin e mirëqenies së tyre të tretjes. Reagimi ndaj ndryshimeve të tregut përmes inovacionit Një tjetër prirje në zhvil-lim sheh gjithnjë e më shumë kanadezë që zgjedhin në mënyrë aktive produkte shtëpiake;
Sondazhet e fundit në të gjithë Kanadanë tregojnë se gati katër në pesë të anketuar (79%) preferojnë produkte të prodhuara në vend, që të dyja mbështesin ekonomitë lokale duke reduktuar njëkohës-isht ndikimin mjedisor. Danone po e përqafon këtë ndryshim duke punuar ngushtë me partnerët rajonalë kurdoherë që është e mu-ndur, veçanërisht kur zgjedh përbërës me cilësi të lartë. "Ne duam të ndërtojmë sisteme të qëndrueshme dhe lokale ushqimore," thotë Geneviève Bolduc, drejtuese e kosit në Danone. Të gjithë jogurtët tanë përgatiten me krenari në Kanada me qumësht 100% kanadez. Ushqimet e pasura me proteina janë gjithashtu të kërkuara. Raporti i Trendeve 2025 i Nourish Food Marketing zbuloi kohët e fundit se 71% e kanadezëve dëshirojnë të konsumojnë më shumë proteina dhe : numri i njerëzve që e konsiderojnë proteinën faktorin më të rëndësishëm ushqyes në dietën e tyre është rritur me 112% që nga viti 2015.
Me një fillim, Danone zhvilloi kosin Oikos PRO, duke ofruar 18 proteinat më të larta të disponueshme. Përqafimi i Lëvizjes së Bazuar në Bimë Sektori i ushqimit me bazë bimore po përjeton një vrull të pamohueshëm në Kanada, me 40% të kanadezëve duke përfshirë në mënyrë aktive më shumë ushqime me bazë bimore në dietat e tyre. Në vitin 2023, 61% raportuan reduktimin e konsumit të mishit dhe 42% zgjodhën alternativat e qumështit4 Ndërsa interesi për ushqimet me bazë bimore rritet, rritet edhe kërkesa për fleksibilitet dhe shkathtësi dietike. "Ne po u mundësojmë kanade-zëve të përmbushin qëllimet e tyre ushqimore pa sakrifikuar shijen ose cilësinë," thotë Alexandra Latendresse, Shefja e Pijeve dhe Produkteve me Bazë Bimore në Danone Canada. Një përzgjedhje e ndërgjegjshme dhe ushqyese Udhëheqësit e industrisë duhet t'i japin përparësi produkteve të bazuara në shkencë, kërkime dhe përgjegjësi. Duke bërë këtë, ata mund të plotësojnë nevojat në zhvillim të konsumatorëve duke kontribuar në një sistem ushqimor më të qëndrueshëm dhe të barabartë. E ardhmja e industrisë ushqimore qëndron në aftë-sinë e saj për të inovuar dhe ofruar opsione ushqyese që përputhen me vlerat dhe nevojat shëndetës-ore të konsumatorëve të sotëm të infor-muar dhe të ndërgjegj-shëm. Vitet e fundit, industria ushqimore ka parë përparime të jashtëzakonshme si në shijen ashtu edhe në vlerën ushqyese. Danone ka qenë në krye të këtij progresi, duke prezantuar pro-dukte inovative që jo vetëm kënaqin qiellzën, por edhe promovojnë një mënyrë jetese më të shëndetshme. Ndërsa industria vazhdon të shtyjë kufijtë e inovacionit të ushqimit, është thelbësore të ndërto-het mbi këtë vrull për të siguruar që opsionet e shijshme, ushqyese dhe të qëndrueshme të ushqimit të bëhen të arritshme për të gjithë.
----------------------------------------------------------------

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 21 Mar 2026, 12:08

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit
dnposrtSoe

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

(Sipas mendimit tim bazuar në nji pervoje prej më shum se 5 dekada, eshte e domosdoshme njerezit te konsumojne qumesht në menyre të moderuar)
Zbulimet arkeologjike na çojne rreth 7000 vjet me pare tek mjetet qe jane perdore nga popullsia e lashte per prodhimin e djathit dhe ne vitin 2011 gjeo – kimisti Melanie Roffepapafingo (Mélanie Roffet-Salque) Universiteti i Bristol në Mbretërinë e Bashkuar mbas analizes se perberjes kimike te mbetjeve ne nji site te lashte qeramike gjeti gjurme yndyre qumeshti pra fermeret e lashte kane perdore kete site per te ndare pjeset e ngurta nga ato te lengeta per here te pare u gjet ne Poloni. Por jane te panumurt zbulimet e më voneshme, konkluzionet e te cileve kane ndihmuar shkencetaret te kuptojne me mire rolin e produkteve e qumeshtit gjate zhvillimit te njeriut ne kete kontinent.
Konstatohet nji fakt interesant per njeriun e lashte: Qumeshti eshte konsideruar nji toksine (helm) sepse organizmi i te rriturve nuk ka qene ne gjendje te prodhoje nji enzime te veçante – LAKTAZA – qe zberthen sheqerin e qumeshtit. Mirepo disa mijera vjet me vone, ne genet e europianeve ka ndodhe nji mutacion gjenetik i cili i dha mundesi organizmit te njeriut te prodhoje enzimin – LAKTAZE – i cili zberthen sheqerin e qumeshtit – LAKTOZE – duke evit-uar te gji-tha ato shqetesime sa te renditet ne helm
Stomak i forte
Organizmi pothuajse i te gjitha foshnjeve eshte i afte te prodhoje - LAKTAZE – dhe te zbertheje shume lehet – LAKTOZEN – qe ndodhet ne sasi te madhe ne qumeshtin e NENES por gjate rritjes, ndodhe nji ndryshim, shumica e njerezve kane nji GEN pergjegjes per perpunimin e – LAKT-OZES – ky eshte me aftesi te kufizuar, tek disa femije 6 – 7 vjeç ndodhe te zber-thehet vetem 35 % e – LAKTO-ZES – atehere kemi te bejme me Intolerance ndaj LAKTOZES ne kete rast duhet me konsumue me pak qumesht, per te evituar ga-zrat, diarene. Por shumica e pasardhesve te njeriut te lashte e ruan aftesine e zberth-imit te LAKTOZES sidomos popullsia e Europes etj.
Gjatë Revolucionit neolitike, blegtoria ka vazhduar të përhapet, thotë Roz Zhillis. Duke analizuar rritjen e eshtrave të gjetura në 150 faqet e njeriut primitiv në Evropë dhe Anadoll (Turqi moderne).Rreth dy mijë vjet perpunim qumështit tashmë përhapur nga Anadolli në pjesën veriore të Evropës.
Në vetvete, një lloj i veçantë i bujqësisë nuk mund të themi se tranzicioni vazh-doi të neolitit në Evropë - përmes evolucionit apo zëvendësimin e një populli nga një tjetër.Një tjetër gjë - Eshtrat e bagëtive, ato përmbajnë ide të- rëndësish-me.Burger dhe pjesë-marrësit e tjerë Leche kane gjetur ne faqet neolitike në Europë se blegtoria është e lidhur ngushtë me lopën në Lindjen e Mesme. Pra, barinjtë sollën kafshët me vete, duke e zbutur atë në vend.E njëjta gjë është e vërtetë e ADN-së lashtë njerëzore nxjerrë në disa parqe në Evropën Qendrore: fermerët neolitike nuk ishin pasardhësit e gjahtar-mbledhësve të cilët jetonin aty përpara.
Të dhënat e fituara do të ndihmojë në zgjidhjen e problemit të origjinës së fermerëve të hershme europiane."Për një kohë të gjatë edhe përfaqësuesit e ark-eologëve Evropës kontinentale kryesore besojnë se gjuetar-mbledhës e fermer-ëve Mesolitit neolitike janë kthyer për të - thotë Burger.- Megjithatë, ne kemi treguar se ajo ishte popullata krejtësisht të ndryshme ".
“ NJERËZ pini qumësht” Eshte thirrje e madhe
Ivanovic Gagiev studjues rus thote:pini çdo ditë të paktën një gotë qumësht ose kos dhe jetoi 92 vjeç. Njëqindvjeçarët e shumte ne bote e sidomos ne ballkan provojnë fuqinë shëruese të qumështit.
Në të vërtetë, qumështi është produkti më i përsosur që ka krijuar Natyra per të ushqyer njeriun në çdo moshë. Qumështi përmban substanca jetike dhe me te rendesishmet jane: proteina, karbohidratet, yndyra, vitaminat dhe mineralet.
Për informacion: Në 70 vitet e jetës së një personi konsumon një mesatare prej më shumë se 2.5 ton
Qumështi duhet të jetë ushqim per çdo moshe. Shkencëtar ame-rikan Isaac Asi-mov shkroi se qumështi dhe djathi, jane burimi kryesor i kalciumit për organizmin tone.
Qumështi është i nevojshem për fëmijët, sepse ata janë në rritje, kockat në rritje, dhe Kalciumi - pjesa më e rëndësishme e tyre. Pa kalcium, nuk mund te zhvillohen.
Per të rriturit. Qumështi duhet të jenë per të moshuarit, sepse ata kanë nevoje per hekur
Për shekuj me radhë, qumështi është konsideruar jo vetëm ushqim, por edhe si pije e shëndeteshme. Në mjekesine e lashtë te shërimit është thënë se qumë-shti jep qetësi, durim, mirësi, dhe pastërtinë morale të njeriut.
Edhe sot mjekët rekomandojnë pirjen e qumështit gjatë natës për lehtësim dhe kunder pagjumësise, iritimit dhe nervozizmit.
. Produktet e fermentuara te qumeshtit rregullojne zorrët, shtypin mikrofloren putrifkuese. Për përdorimin e produkteve të ferme-ntuara bazuar ne Teorine e Iii-ja Mechnikov e perforcon thenia ne Indi:- "Pini qumësht te thartuar, dhe do të je-toni gjatë."
Qumësht - është ushqimi ideal për foshnjat. Fëmijët me deficit ne vitamina A dhe D kane frenim të rritjes, sëmundje rakit. Nevojat ditore per vitaminën A ësh-të përafërsisht 5000 IU.
Në ditët e sotme disa foshnje kane alergji ndaj proteinave edhe kjo mund te ndo-dhe dhe mjeket kane percaktuar se pergjegjese per kete alergji eshte β-laktog-lobulin prandaj keshillohet te mbar-eshtohen lope qe japin qumesht me permbaj-tje te ulet proteinash.
.
Qumësht në moshën shkollore. Në këtë periudhë të jetës po rritet fuqishëm i gji-the organizmi, prandaj norma ditore e qumështit në dietën e fëmijës duhet të je-të 1 litër.qe ploteson nevojat per kalci-umin dhe fosfor-amino acidet, proteinat e qumeshti, vitaminat A, D dhe B
Qumësht në moshën e rritur. Dhe në këto vite njeriu gjithashtu ka nevoje per substanca që mbështesin shëndetin e tyre dhe aftësinë për të punuar. Nga kjo pikepamje sasite e dobishme te qumështit është e vështirë të percaktohen por dy ose tre gota qumësht, një sasi e vogël djathë janë një plotësues i vlef-shëm në dietën e përditshme. Por ata me mbi peshe ose ata të cilët kane diabet, është e rekomanduar të përdorin qumësht dhe produkte qumeshti me yndyre te ulet.
Qumësht në dietën e të moshuarit. Me uljen e aktivitetit fizik ulet ushqimi kalor-ik, qumesht i skremuar dhe produkte acido laktike.

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 23 Mar 2026, 17:51

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

K U L L O S H T R A
Kur ndodhem jashte vendit, un e gjej kohen për të hyre ne nje far-maci ku patjeter do te gjindet një shishe apo kapsula, tablet ku shkruan COLOSTRUM dhe duke komunikuar me farmacistin që në pergjithesi eshte kompetent marr informacion te bollësh-em dhe zgjedh ate që dua.
dikush më pyeti; a mund të zihet kulloshtra???!!! Eshte gabim, sepse do të ndryshojnë vetitë natyrore të proteinave të kulloshtres si dhe do të zvogëlojë efikasitetin.
Colostrum vetëm nga mjelja e pare eshte me vlera te pa imagj-inuara, pikërisht ketu jane perqendruar kompanite dinjitoze qe perpunojne kulloshtren; grumbullohet colostrum vetëm nga mjelja e parë brenda 16 orëve të para pas lindjes. Atëherë është më e pasur me imunoglobulina, polipeptide proline (PRP) dhe faktorë të rritjes.
Shumë prodhues të tjerë të kolostrumit e grumbullojnë atë nga mjelja e tretë !!, e katërt!! dhe e mëpasë-shme!!, kur përqendrimi i substancave bioaktive është shumë më i ulët, pra keto shenohen ne etikete që te mireinformohet konsumatori.
Si përfundim eshte pranuar se cilesia e kulloshtres të lopeve më të vjetra eshte më e larte se mëshqerrave te laktacionit te pare dhe lopëve të laktacionit të dytë, si përsa i perket vetive organo-leptike ashtu edhe imunokompetente.
Çdo sasi e grumbulluar ekzaminohet plotësisht dhe vërtetohet se nuk përmban ndonjë ndotës kimik, por eshte ashtu siç e ka krijuar natyra. inxhinierët – teknologët e qumështit kane aplikuar pro-cedure teknologjike me qëllimin e vetëm për të prodhuar col-ostrum (kulloshter) me cilësi më të lartë dhe me fraëksione. Në shumë pjesë të botës, ku prodhimi i kolostrumit është i kufizuar në pjellje sezonale, ferma të mëdha përdoren për ta përpunuar atë, studjuesit i dinë mire problemet e shkaktuara nga ndikimi i tem-peratures se larte gjatë pasterizimit.
A janë të mundshme efektet anësore me marrjen fillestare të kol-ostrumit?
- Njerëzit që po konsumojnë kolostrum për herë të parë mund të përjetojnë disa simptoma pastruese që i ngjajnë një forme të butë të gripit (të quajtur reagimet e Herxheimerit), diarresë së butë të përkohshme ose kapsllëkut. Kjo është normale dhe nuk është një arsye për të ndalur marrjen e kolostrumit. Në këtë rast, është e përshtatshme të zvogëlohet doza në sasinë minimale të një kapsule në ditë derisa trupi të rregullohet, dhe më pas të rritet për të arritur rezultate optimale.
Deri sot ne nuk na eshte mbushur mendja t`a importojme kjo nuk ka asnje spjegim perveç mosnjohjes se problemit!!!!! POR Firmat - kompanite jashte, mbasi i kane zgjidhur te gjitha kerkesat per nji kulloshter - lende të pare te cilesise se mire, i ofrojne konsmatoreve kolostrum në dy forma:
. ColActive – kolostrum i pastër
- kolostrum me Lactoferrin dhe Acido-philus të shtuar

Sa dite duhet te kalojne, qe te shikohet rezultati? Eshte e konfi-rmuar se dobite nga perdorimi i kulloshtres se lopes akumuloh-en qe do te thote se sa me shume dhe me shpesh te konsumohet, aq me te medha jane dobite.
Disa persona me gjendje alergjike te percaktuar, mund te vrejne permiresime shum shpejt dhe te tjere me ngadale. Por e sigurte se ne një te ardhme te shpejte do te kene permiresime. Pervoja e jone thone studjuesit, se marrja e vazhdimisht e 4 – 8 kapsula ne dite per 8 jave, ka dhene rezultate pozitive ne shumicen e konsumatoreve dhe per te pase rezultate edhe me te mira doza mund te pergjysmohet.
Kur keshillohet te merret kulloshtra?
Të trija format; Colostrum Direct (e lenget), Colostrum Com-pact (kapsula – pluhur) dhe Colostrum Pearls (perla) nga permbajtja jane identike por i jane nenshtruar temperaturave te ndryshme – te ulta gjate perpunimit, ka perparesi forma e lenget sepse vepron shum shpejt
. Fermeret, perpunuesit e qumeshtit duhet të gjejne menyra dhe forma lehtesuese por të sigurta – tregetimi per t`a derguar Kullo-shtren sa me afer konsumatorit, pervoja boterore verteton se ka kerkesa kur konsumatoret jane te bindur se eshte e fresket dhe e cilesise se mire.

Nuk besoj se fermeri – prodhues apo kushdo qofte merr guximin per t`a tregetuar, kurrë nuk duhet harruar se; qofte edhe nji shkelje e proçedures ka pasoja ne shendetin e konsumatoreve.
Në biseda të lira me miq dhe shokë por edhe me ata qe merren me trajtimin dhe perpunimin e qumeshtit pak ose aspak e njohin Kulloshtren (Colostrum), kjo ka spjegimin e vet por edhe mungesa e informacionit teknik ndikon në kete gjendje, prandaj e ndjej si detyre te transmetoj ato çfarë di dhe kujt i intereson le t`i lexojë.

Ne qofte se keni mundesi t`a siguroni kulloshter te vertete pav-arsisht nga lloji i kafshes, merreni vendoseni ne ngrirje dhe e perdorni kur ju duhet.
Më e kerkuara ne treg eshte kulloshtra e lopes sepse eshte me e dobishme.
Perdorimi i Kulloshtres Kolaktiv 3:
. Per femijet mbi 1 vjeç – 1-2 kapsula ne dite te tretura ne leng, ose ne ushqime ( te mos ngrohet). Kolaktiv 3 eshte produkt natyral por nuk mund te jepet mbi doze.

Per femijet mbi 7 vjeç dhe te rritur – 2 kapsula ne dite – ne mengjez me nji gote uje burimi 20 minuta para buke. Ne qofte se e ndjeni vehten se po ftoheni, vreni tension mbas ngarkese te rende fizike apo keni ndryshuar menyren e jeteses mund te rrisni dozen deri ne dyfishim.

Si kontrollohet cilesia e kulloshtres.
Do të ishte e pafalshme sikur të konsumohet ashtu e fresket e cila sapo ka dale nga gjiri!!!! Kurrë mos harroni se eshte thike me dy presa, vertetë ka te gjitha vetitë dhe perbersit e kulloshtres POR të jeni te sigurte se permban ngarkese te larte bakteriale ku përveç baktereve jo te demeshme ka edhe patogjene, pasojat i llogaritni vet.
Ekziston nji fakt; Njerëzimi nuk i ka harruar pasojat nga pirja e qumeshtit apo kulloshtres menjehere mbas mjeljes, un i kam parasysh ato djem dhe vajza qe u preken nga bruceloza vetem se nuk zbatuan rregullat!!!

SI MUNDET TË KONTROLLOHET CILESIA E KULLOSHTRES
Ështe pyetje që po bëhet shpesh nga të interesuarit, para se të jap pergjigjen:
. Së pari, jam i bindur se nuk behet fjale per industrializimin kullo-shtres në vendin tone, jemi të papergatitur, duhen shum gjëra; njohurite perkatese, me kete produkt duhet të merren seriozisht ekspertët e ndryshem: nga blegtoria, teknologet e perpunimit te qumeshti, mjekë etj. të organizuar nga institucioni shteteror.
Me qenë se kulloshtra eshte dy lloje; super – ushqim per njerezit por edhe per viçat; patjeter duhet të hartohet procedura teknolo-gjike per industrializimin e saje që nga grumbullimi – trajtimi dhe deri në produktin e gatshëm, do të hartohen standartet per sejcilin lloj etj. etj. dhe nuk mund të lihet në doren e te paditurve sepse do te kete pasoja te pakorigjueshme.

. Nuk besoj se fermeri – prodhues apo kushdo qofte merr guximin per t`a tregetuar, kurrë nuk duhet harruar se; qofte edhe nji shkelje e proçedures ka pasoja ne shendetin e konsumatoreve.
Në biseda të lira me miq dhe shokë por edhe me ata qe merren me trajtimin dhe perpunimin e qumeshtit pak ose aspak e njoh-in Kulloshtren (Colostrum), kjo ka spjegimin e vet por edhe mu-ngesa e informacionit teknik ndikon për kete gjendje, prandaj e ndjej si detyre te transmetoj ato çfarë di dhe kujt i intereson le t`i lexojë.

E shoh me vend të qartesohen keto njohuri teknike dhe arritje shkencore që nuk pretendoj se perceptohen nga te gjithe por per teknologet eshte detyrim sepse nuk i dihet; mund të vij dita dhe dikush të marre inisjativen për t`u marr seriozisht me industrializi-min e kulloshtres në vendin tone, nuk eshte e pa arritëshme! POR edhe konsumatoret perfshi ketu sportistet, kur t`u mbushet mendja që mbasi te pakesojne disa ushqime te tjera jo aq te shendeteshme, të kujtohen edhe per kete dhurate qe na ka dhene KRIJUESI, të me-sojne diçka më shum, të marrin njohuri dhe të dine çfare te zgje-dhin, sepse sejcili kujdeset dhe pergjigjet per shendetin e vet.
Mbasi të jene realizuar keto që u thane më lart do të behet i mundur perpunimi i kulloshtres.
Në keto kushte që jemi, ajo që eshte e mundur të realizohet sot eshte të shfrytezojmë kohen kur ndodhemi jashte vendit të gjindet momenti per të hyrë në një farmaci ku patjeter gjindet nji shishe apo kapsula ku shkruan COLOSTRUM dhe duke komunikuar me farmacistin që ne pergjithesi eshte kompetent mund të merret informacion i plotë dhe zgjedh ate qe duhet. Eshte e vetmja menyre e sigurte.

PS! E perserita sepse kjo eshnte menyra e sigurte.

Screenshot 2026-03-23 113303.png
Screenshot 2026-03-23 113303.png (184.39KiB)Viewed 455 times

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 26 Mar 2026, 18:20

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

Kosi, një aleat për shëndetin Me rastin e 10 vjetorit të YINI

Ndërsa festojmë 10-vjetorin e nismës sonë, ne shikojmë se jemi mbrapa në rezultatet e arritura deri më tani dhe adresojmë sfidat e reja që dalin. Me këtë rast, ne dëshirojmë të ndajmë analizën tonë të 12 përfundimeve të bazuara në prova në lidhje me kosin dhe shëndetin.
10 vjetori i Yogurt In Nutrition Initiative (YINI) u krijua në 2013 për të sintetizuar njohuritë tona shkencore mbi efektet shëndetësore të kosit. Aktivitetet e YINI-t vërtetohen nga një këshill shkencor i për-bërë nga ekspertë të pasionuar për të kuptuar lidhjet midis ushqi-mit dhe shëndetit.
Gjatë dekadës së fundit, YINI ka pritur 10 samite mbi efektet shënd-etësore të kosit, si dhe ngjarje të tjera të mëdha në konferenca ndërkombë-tare.
Që nga viti 2019, YINI ka zgjeruar rolin e tij për të adresuar disa nga shqetësimet më të ngutshme të botës sonë moderne: kequshqyerjen, qënd-rueshmërinë e ushqimit dhe shëndetin planetar. “Kosi u bë në të ushqyerit për dieta të qëndrueshme dhe të balancuara”, me një mision të ri: “Të promovojë dhe avancojë njo-huritë dhe praktikat në ushqimin e shëndetshëm dhe të qëndrueshëm dhe të nxjerrë në pah rëndësinë e të gjitha grupeve ushqimore për plotësimin e nevojave ushqyese gjatë gjithë jetës, duke respektuar kulturat ushqimore, kostot dhe aksesueshmëria. »
Ne festojmë 10-vjetorin e YINI-t në një kohë të përparimit të shpe-jtë shkencor që nxjerr në pah zhvillime emocionuese të mundshme për me-naxhimin e shëndetit nëpërmjet kosit, si një komponent i një diete të qëndrueshme dhe të ekuilibruar.
Në këtë materjal, ne kemi kënaqësinë të ndajmë gjetjet më të fundit të bazuara në shkencë të botuara në këtë botim "Kos për Shëndet", i përdetësuar nga edicioni i parë i botuar me rastin e përvjetorit të pestë të YINI.

Përfundime të bazuara në prova në lidhje me kosin dhe shëndetin
Ky materjal shqyrton në mënyrë gjithëpërfshirëse gjetjet kryesore të bazuara në prova në lidhje me kosin dhe shëndetin.
 Kosi është një ushqim i pasur me lëndë ushqyese, që përmban një gamë të gjerë makro dhe mikro-ushqyesish.
 Konsumimi i kosit lidhet me një dietë dhe mënyrë jetese të shëndetshme dhe konsumatorët e rregullt të kosit, pavarësisht nga mosha, priren të zgjedhin dieta të shëndetshme dhe të kenë një mënyrë jetese të shëndetshme dhe aktive.
 Konsumimi i kosit është i lidhur me kocka më të forta dhe një rrezik të reduktuar të frakturave.
-Kosi përmirëson tretjen e laktozës dhe redukton simptomat e intolerancës ndaj laktozës.
Autoritetet shëndetësore rekomandojnë jogurtin si pjesë të një diete të shëndetshme dhe të ekuilibruar për njerëzit që vuajnë nga tretja e keqe e laktozës.
-Kosi që përmban kultura të gjalla mund të kontribuojë në shëndetin e zorrëve.
-Kosi mund të rrisë ngopjen dhe të ndihmojë në menaxhimin e marrjes së energjisë.
-Konsumimi i kosit është i lidhur me menaxhimin e shëndetshëm të peshës
-Konsumimi i kosit është i lidhur me uljen e rrezikut të diabetit të tipit 2 dhe sindromës metabolike
-Konsumimi i kosit është i lidhur me uljen e rrezikut të sëmundjeve kardiovaskulare
-Konsumimi i kosit lidhet me një rrezik të reduktuar të ekzemës dhe alergjive tek fëmijët.
. Konsumimi i kosit mund të ndihmojë në mbrojtjen kundër prishjes së dhëmbëve dhe sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve.
-Kosi mund të jetë pjesë e dietave të qëndrueshme dhe sistemeve ushqimore
Prioritet ndaj nevojave specifike ushqyese
Nëpërmjet shërbimeve të ushqimit të shëndetshëm dhe këshillimit, ne duam të përmirësojmë cilësinë e jetës për sa më shumë njerëz të jetë e mundur – nga lindja deri në pleqëri. Dhe për ta arritur këtë, ne mbështetemi në një qasje shkencore: nëse është ushqimi i foshnjave apo mjekësore, ne mobilizojmë aftësitë tona kërkimore dhe zhvillimore për të kontribuar në mirëqenien gjatë fazave më delikate të jetës në planin ushqimor.
Shumë nga produktet tona të qumështit janë gjithashtu rezultat i dekadave të kërkimit. Çdo ditë, qindra shkencëtarë në qendrat tona kërkimore punojnë për të zhvilluar portofolin tonë të produkteve cilësore.
Mirëqenia e fëmijëve të vegjël dhe pacientëve është gjithmonë në qe-ndër të shqetësimeve tona. Qasja jonë shkencore na bën krenarë. Kjo është arsyeja pse ne vazhdimisht kërkojmë të zhvillojmë shërbimet dhe produktet tona dhe të promovojmë shkëmbimet shkencore në fushën e shë-ndetësisë në nivel lokal.
Danone Nutricia Research , qendra jonë e fundit kërkimore e vend-osur në Utrecht (Holandë), bashkon të gjitha aftësitë tona kërkimore globale. Është themeluar në vitin 2013 bazuar në modelin e Milupa Mutter-milchforschung, qendra kërkimore e qumështit të gjirit Milupa në Frie-drichsdorf (Gjermani) dhe qendra kërkimore në Wageningen (Holandë).
Çdo ditë, më shumë se 700 punonjës punojnë, në fusha të ndrysh-me të specializimit të tyre, për të zhvilluar zgjidhje të reja ushqimore dhe për të përmirësuar ato ekzistuese. Krijimi i rrjeteve shke-ncore që bashkoj-në partnerë të jashtëm zë një vend qendror. Bashkëpunimi me universitetet kryesore, klinikat universitare dhe laboratorët kërkimorë ndërkombëtarë na vendos në krye të kër-kimit ndërkombëtar.
Këto rrjete garantojnë integrim të shpejtë dhe efektiv të pyetjeve dhe zbulimeve të reja shkencore në qasjen tonë ndaj kërkimit. Për më tepër, ekspertë të njohur këshillojnë ekipet tona, gjë që garanton rëndësinë mjekësore të programeve tona kërkimore.
Hulumtimi ynë fokusohet në dy fusha: të ushqyerit e foshnjave dhe të ushqyerit mjekësor. Për të dyja, ne përdorim teknika dhe tekn-ologji moderne si spektrometria e masës, kromatografia për anal-izën e deta-juar të substancave biologjike ose simulimi i proceseve të tretjes duke përdorur një model të zorrëve artificiale.

Promovimi i shkëmbimeve shkencore
Si specialistë në ushqimin e foshnjave dhe të ushqyerit mjekësor, ne kemi mbështetur ekspertët e të ushqyerit për dekada, duke u ofruar atyre trajnime të vazhdueshme dhe duke inkurajuar shkëmbimet shkencore.
Vëmendja jonë është gjithashtu e përqendruar në sistemin so-cial dhe kujdesin shëndetësor në tërësi. Prandaj, ne jemi të përkushtuar të sig-urojmë që të gjitha palët e interesuara në sektorin mjekësor, sektorin e kujdesit dhe sferën politike në çështjet e shëndetit të integrojnë çë-shtjet e ushqyerjes së foshnjave dhe të ushqyerit të specializuar mjekësor për pacientët që vuajnë nga kequshqyerja me origjinë patologjike.
Forumi Nutricia për Kërkimin e Qumështit të Gjirit synon të promovojë shkëmbimet shkencore mbi kërkimet e vazhdueshme mbi qumështin e gjirit. Forumi synon gjithashtu të ndihmojë në rritjen e motivimit për të rekomanduar ushqyerjen me gji dhe të sigurojë që më shumë foshnja të ushq-ehen me gji.

Kos me recetë
Kjo ide mund të duket absurde sot, por kështu nisi historia e Danone, specialistit të produkteve të qumështit. Në vitin 1919, Isaac Carasso, babai themelues i kompanisë sonë, filloi prodhimin e jo-gurteve për tra-jtimin e infeksioneve të zorrëve tek fëmijët. Këto lloje kosi (jogurte) përmbajnë shtame bakteriale nga Instituti Pasteur. Në vitet 1920, ai tregtoi kosin e tij të parë në barnatore në Barcelonë, përpara se të fillonte të pushtonte bizneset ushqimore.
Për më shumë se 100 vjet, ne kemi qenë sinonim i përsosmërisë në ekspertizën kërkimore dhe përvojën në fushën e baktereve të acidit laktik. Në mbarë botën, ne kemi më shumë se 1250 punonjës që pun-ojnë në shkencë dhe kërkime në emrin tonë. Zemra e kërkimit të Danone ndodhet në Saclay, afër Parisit: "Daniel Carasso Resea-rch & Innovation Center" kombinon inovacionin dhe zhvillimin e tendencave me kërkimin më modern themelor dhe sigurimin e cilësisë. Kërkimet në Saclay i dedikohen kryesisht ushqimeve me bazë bimore, si dhe produkteve tona të freskëta të qumështit dhe ujërave minerale.
Rreth 550 punonjësit tanë shumë të specializuar garantojnë cilësi maksimale, pavarësisht nga produkti apo vendi i prodhimit. Për ta mbajtur atë kështu, ekipi ynë i kërkimit dhe zhvillimit është në kontakt me rreth 200 ekspertë të njohur ndërkombëtarisht të shëndetit dhe të ush-qyerit në mbarë botën.

Fondacioni Alpro
Fondacioni Alpro është një fondacion i pavarur, me përfitim publik i themeluar në vitin 1996 për të mbështetur kërkimin shkencor të të ushqyerit dhe për të përmirësuar njohuritë dhe ndërgjegjësimin në fushën e ushqimeve me bazë bimore, shëndetit dhe qëndrueshmërisë. Fondacioni Alpro organizon rregullisht kongrese dhe konfer-enca për dietologë, specialistë të ekotrofologjisë dhe mjekë të për-gjithshëm, dhe shpërndan buletine me tema aktuale për specialistët në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar. Çdo vit, Fondacioni Alpro jep një grant kërkimor për një student në shke-ncat ushqyese për shkrimin e një teze novatore mbi ushqimet me bazë bimore dhe shëndetin.

Shkenca dhe teknologjia në shërbim të ANGAZHIMEEVE TONA
QENDRAT TONA KËRKIMORE NDËRKOMBËTARE
— Danone Research, Daniel Carasso Center : Qendra historike e Dan-one me qendër në Francë, është një katalizator i fuqishëm për inovacionin që mobilizon 300 studiues që u shërbejnë të gjitha markave në divizionet "Produktet e qumështit të freskët" dhe "Ujërat në mbarë botën".
— Danone Nutricia Research : Qendra kërkimore e specializuar në ushqimin e foshnjave dhe ushqimin mjekësor, ajo e ka bazen në Holandë dhe e shoqëruar me një qendër kërkimore satelitore në Singapor. Shtëpia e 500 ekspertëve, kjo qendër promovon shkencën përmes partneriteteve publike-private dhe ndihmon në importimin e shkencës dhe teknologjisë së klasit botëror në nivel lokal.

EKSPERTIZA SHKENCORE E INSTITUTIT DANONE
Për 25 vjet, Danone ka mbështetur kërkimin, edukimin dhe trajnimin në të ushqyerit në mbarë botën përmes krijimit të 14 Instituteve Danone, duke bashkuar 200 ekspertë nga specialitete të ndryshme të përhapur në të gjithë botën.
Ishte në vitin 2014 që u krijua Instituti Danone Morocco , një sho-qatë e pavarur e përbërë nga ekspertë shkencorë marokenë (ushqimtarë, gasro-pediatër, mjekë të përgjithshëm, gastroenterologë, etj.).
Nëpërmjet këtij Instituti lokal, Centrale Danone synon të mobilizojë ek-spertë dhe ekspertizë në fushën e ushqimit në vendet afrikane-etj. për të propozuar zgjidhje dhe programe që kanë një ndikim pozitiv në zakonet e të ngrënit të popullatës marokene.
YINI, burimi juaj për informacion të besueshëm mbi kosin në dieta të shëndetshme dhe të qëndrueshme


------------------------------------------------------------------

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 02 Apr 2026, 12:34

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

Qumështi është i mirë apo i keq? Ja çfarë thotë shkenca:

A ka lidhje midis qumështit, tumoreve, autizmit dhe osteoporozës?
A është e mirë pirja e qumështit për ju?

Fondacioni Veronesi hedh dritë mbi konsumin e qumështit për të sqaruar dyshimet, për të shpërndarë të dhëna shkencore dhe për të çmontuar mitet e rreme.
Qumështi është i mirë apo i keq?!!!!! Cilat janë vetitë e qumështit?
Por mbi të gjitha, sa herë në vitet e fundit është demonizuar padrejtësisht një ushqim për shkak të mashtrimeve dhe legjendave urbane pa bazë shkencore?
Fondacioni Umberto Veronesi (fondazioneveronesi.it) është përpjekur të hedhë dritë mbi konsumin e qumështit duke u përpjekur të sqarojë të gjitha dyshimet, për të përhapur të dhëna shkencore reale dhe të vërtetuara dhe për të hedhur poshtë mitet e rreme njëherë e përgjithmonë. Duke kujtuar gjithmonë parimin se "një ose disa studime nuk bëjnë shkencë" dhe se nëse në kuadrin e një diete të ekuilibruar (bazuar mbi të gjitha në drithërat, bishtajore, fruta, perime, peshk dhe vaj ulliri ekstra i virgjër) konsumojmë qumësht. dhe produktet e qumështit në sasinë e duhur, nuk ka asnjë rrezik për shëndetin tuaj.
1. Kur duhet konsumuar qumështi? Ashtu si me të gjitha ushqimet, zbatohet rregulli i shumëllojshmërisë dhe moderimit, gjithmone mbetet e rendesishme; sasia e konsumimit, E M O D E R U A R.
Sipas Shoqatës Italiane të Ushqyerjes Njerëzore, dozat e rekomanduara të konsumit, në mungesë të patologjive, intolerancave apo alergjive, janë nga 1 deri në 3 porcione në ditë, duke pasur parasysh se 1 porcion qumështi korrespondon me 125 ml qumësht dhe kos, mundësisht me pak ynd-yrë), 1 porcion djathëra të freskët korrespondon me 100 gram dhe 1 porcion djathëra të pjekur(staxhionuar), duhet vleresuar kjo fjale sepse ne qoftese nuk ka stazhionuar plotesisht NUK QUHET DJATHE thone njerezit e mënçur dhe të ditur, korrespondon me 50 gram. Në rastin e fundit, konsumi nuk duhet të kalojë dy herë në javë, për shkak të përmbajtjes së yndyrave të ngopura, kolesterolit dhe natriumit.
2. Të shëndosh qumështi? Qumështi përmban sheqerna të thjeshta si laktoza dhe yndyrnat, të cilat në sasi të ekuilibruar janë një rezervë e shkëlqyer energjie. Nëse jeni me peshë normale dhe të shëndetshme dhe konsumoni sasi të moderuar qumështi dhe produkte qumështi si pjesë e një diete të larmishme dhe të ekuilibruar, nuk duhet të shqetësoheni, megjithatë, duhet të reduktoni marrjen e yndyrës dhe kolesterolit, preferoni qumështin me pak yndyrë (të skremuar ose pjesërisht të skremuar).
Por le të hedhim poshtë një mit: intoleranca ndaj laktozës nuk është në asnjë mënyrë e lidhur me shtimin në peshë. Për të gjitha është faji i ënjtjes. Për të humbur peshë është e nevojshme të reduktoni ushqimet me përmbajtje më të lartë yndyre dhe sheqeri, si ushqimet me origjinë shtazore, në favor të një diete të pasur me perime dhe të praktikoni aktivitet fizik të vazhdueshëm.
3. Si mund ta di nëse jam intolerant ndaj laktozës? Për të tretur siç duhet qumështin në zorrë, duhet të jetë e pranishme një enzimë: në mungesë të saj mund të shfaqen simptoma të tilla si meteorizëm, fryrje, diare, dhimbje barku dhe ngërçe, por edhe manifestime më serioze. Nëse keni këto simptoma dhe dëshironi të zbuloni nëse jeni intolerant ndaj laktozës, Fondacioni Veronesi paralajmëron; ështe kundër testeve të bëra vetë: është gjithmonë më mirë të kontaktoni një alergolog dhe një nutricionist ekspert, dhe akoma më mire një nga qendrat e specializuara të alergisë ushqimore qe jane të pranishme. në shumë spitale.
Intoleranca ndaj laktozës mund të zbulohet lehtësisht përmes një testi joinvaziv të quajtur test i frymëmarrjes.
4.Çfarë mund të pi në vend të qumështit nëse jam intolerant? Lloje të ndryshme qumështi shumë të tretshëm, pa laktozë janë në dispozicion në treg. Megjithatë, në rast intolerance të lehtë, mund të konsumoni kos sepse bakteret e pranishme kryejnë një tretje fillestare të sheqerit dhe djathëra të fortë si parmixhano, të cilët përmbajnë më pak laktozë.
5 Më mirë i freskët apo me afat - gjatë? Nga pikëpamja ushqyese nuk ka dallim: zgjedhja varet nga dy faktorë, shija sepse shija është e ndryshme dhe fakti; qumështi me jetëgjatësi zgjat shumë më tepër se qumështi i freskët.
6. A mbron qumështi nga osteoporoza? Shkenca ka hedhur poshtë besimin se qumështi mbron nga osteoporoza, dobësimi progresiv i kockave për shkak të humbjes së kalciumit: sipas studimeve të fundit, gratë që pinë qumësht çdo ditë kanë të njëjtin rrezik për të zhvilluar fraktura të kockave si ato që nuk e pinë atë ose. e konsumon herë pas here. Megjithatë, frakturat janë më të rralla tek ata që konsumojnë kos dhe djathëra të fermentuar, por në përgjithësi këshillohet kujdes gjatë nxjerrjes së përfundimeve, sepse osteoporoza ndikohet nga faktorë të ndryshëm, kete e din mire mjekët. Megjithatë, për të plotesuar nevojat per kalçium jane edhe; lakra, perimet me gjethe jeshile dhe arrat sigurisht që nuk duhet të mungojnë kurrë në tryezë.
7. A shkakton kancer pirja e qumështit? Për ketë alarm gjithë faji është i librit të famshëm The China Study të nutricionistit amerikan Colin T. Campbell, shumë i suksesshëm por pa bazë shkencore. Si rregull, është më mirë të shmangen thjeshtimet kur flitet për vetitë e ushqimeve, duke qenë se cilësia e dietës dhe mënyra e jetesës në përgjithësi (ushqimi, aktiviteti fizik, konsumimi i alkoolit dhe pirja e duhanit) nuk merren par-asysh. Për më tepër, kur flasim për kancerin i referohemi mbi 200 sëmundjeve të ndryshme të cilat kanë mekanizma shumë të ndryshëm zhvillimi dhe ecurie (keshtu thote mjekesia). Tumoret janë sëmundje të shkaktuara nga faktorë të shumtë gjenetikë dhe mjedisorë, kështu që të thuash se një ushqim i vetëm të sëmur, ose që të mbron, nuk është shkencërisht e saktë thone ekspertet: në realitet ai vetëm modifikon rrezikun, në kupt-imin pozitiv ose negativ.
8. Të pish qumësht kundër kancerit, çfarë është e vërtetë? Nëse, sipas disa studimeve, qumështi dhe derivatet e tij duket se kanë një veprim mbrojtës, situata ndryshon kur bëhet fjalë për kancerin e prostatës. Në fakt, duket se ka një rrezultat, provat e mbledhura nga studiuesit nuk janë ende përfundimtare, por duket se kalciumi dhe vitamina D kanë një efekt të moderuar mbrojtës. Në të njëjtën kohë, rekomandohet kujdes me derivatet e qumështit të pasura me yndyrë.
9. Qumështi dhe autizmi Duke qenë se lidhja mes vaksinave dhe autizmit është mohuar, ata provojnë sërish me qumësht: kësaj here kazeina është akuzuar, e konsideruar si një proteinë toksike dhe për rrjedhojë ndër shkaqet e shfaqjes së sëmundjes. Po, shkenca ka treguar se ekziston një lidhje e thellë midis zorrëve dhe sistemit nervor qendror, por deri më sot nuk ka asnjë provë për lidhjen shkakëtare midis qumështit dhe autizmit, një thashethem që rrezikon gjithashtu fajësimin e panevojshëm të prindërve dhe anëtarëve të familjes së fëmijëve të prekur. nga kjo patologji.
10. A mund të pinë fëmijët qumësht soje? Fëmijët e moshës një vjeç e lart, nëse u pëlqen, mund të pinë pije orizi, bajame apo soje pa problem. Sa për fëmijët më të vegjël (0-12 muaj), pijet me bazë bimore nuk mund të zëvendësojnë plotësisht qumështin e gjirit ose formulën: rreziku është që fëmija të vuajë çekuilibër ushqimor.

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 09 Apr 2026, 17:21

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

PS!
Kanë filluar të shkruajne per vleren e qumeshtit dhe produkteve të tij, nji zgjim i vonuar, eshte e paspjegueshme të mos mjaftoje per-voja mije vjeçare e njerezimit si dhe studimet shjkencore te institucioneve ne mbare boten.

Vitamina B12 në produktet e qumeshtit.
Produktet e qumështit janë një burim i shkëlqyer i B12. Njerëzit që konsumojnë produkte të qumështit kanë më shumë gjasa të kenë nivele adekuate të B12. Përveç kësaj, njerëzit që konsumuan kos morën 7.1% më shumë B12 në krahasim me ata që nuk e hanin atë.
Rekomandimet për konsumin e qumështit ndryshojnë nga vendi në vend.
Në Francë rekomandohet të konsumohen 2 racione produkte qu-mështi në ditë. Kjo arrin afërsisht gjysmën e marrjes së rekoma-nduar ditore të B12.
Lidhja midis konsumit të kosit dhe një rreziku më të ulët të T2DM vërehet në të gjitha kategoritë e popullsisë dhe grupmoshat.

Të rriturit
Anasjelltas, lidhja midis mungesës së konsumit të kosit dhe rrezikut të T2D është demonstruar në popullatat e Amerikës së Veriut, Europës, Mbretërisë së Bashkuar, Australisë dhe Japonisë.
Një meta-analizë e kohëve të fundit që bashkon të dhënat nga 14 studime të kryera në Shtetet e Bashkuara, Mbretërinë e Bashkuar, Holandë, Spanjë, Australi dhe Japoni, në një total prej 483,090 pe-rsonash
(përfshirë 32,896 me T2D) zbuloi një ulje prej 7% të rrezikut të T2D. me çdo 50 g rritje të konsumit ditor të kosit.
Analiza e zakoneve dietike të 192,352 të rriturve në Shtetet e Bash-kuara të përfshirë në tre studime të mëdha të grupit të ardhshëm tregoi se një rritje në konsumin e kosit mbi gjysmë porcioni në ditë u shoqërua me një ulje prej 11% të rrezikut të T2D gjatë një periu-dhe 4-vjeçare.
Studimi i kryer nga Chen et al. vendosi një lidhje sistematike midis fre-kuencës së konsumit të kosit dhe rrezikut të T2D tek të rinjtë, njerëzit e moshës së mesme dhe të moshuarit.
Një studim i të rinjve kanadezë (mosha mesatare 20 vjeç) zbuloi se ngrënia e kosit mbron nga rezistenca ndaj insulinës tek njerëzit në rrezik të obezitetit, pavarësisht nga faktorët e stilit të jetesës.

Fëmijët
Në Shtetet e Bashkuara, në mesin e fëmijëve dhe adoleshentëve të moshës 2 deri në 18 vjeç, ata që hanin të paktën një porcion kos në javë kishin një profil më të shëndetshëm të insulinës, dhe për këtë arsye një rrezik më të ulët të T2D, sesa ata që hanin kos më rrallë.
Tek fëmijët, konsumimi i kosit si rostiçeri është shoqëruar me efekte të dobishme në rregullimin e metabolizmit, krahasuar me konsumin e ushqimeve me bazë karbohidrate, veçanërisht në lidhje me rreg-ullimin e sheqerit në gjak dhe reagimin ndaj insulinës.
Kosi është i lidhur me rrezikun e reduktuar të prediabetit
Studimet në grupe të mëdha brenda popullsisë holandeze identifikuan se rreziku i prediabetit ishte më i ulët me konsumin më të lartë të prod-ukteve të qumështit të fermentuar, veçanërisht të kosit.
Konsumimi më i madh i kosit me yndyrë të lartë u shoqërua me rrezik më të ulët të prediabetit dhe rezistencës ndaj insulinës gjatë një peri-udhe 11-vjeçare të ndjekjes.
Lidhja me T2DM mund të varet nga lloji i produktit të qumështit të konsumuar
Analiza e tre studimeve të mëdha të grupit të ardhshëm që përfsh-inë gjithsej 192,352 njerëz gjatë 4 viteve zbuloi se zëvendësimi i produkteve të qumështit me yndyrë të lartë, si djathi, me produkte qumështi më të pakta, si jogurti ose qumështi gjysmë i skremuar ose i skremuar, sho-qërohej me një rrezik më të ulët të T2D.
Një studim danez tregoi se ngrënia e kosit në vend të pirjes së qu-mështit (i plotë ose i skremuar) u shoqërua me një shkallë më të ulët të T2D, gjatë një ndjekjeje mesatare prej 15.3 vjetësh te njerëzit e moshës 50 deri në 64 vjeç në përfshirje (d.m.th. një reduktim i 11 deri në 17% për racion dhe në ditë në të cilën ka ndodhur ky zëve-ndësim).
Zëvendësimi i ushqimeve me karbohidrate me kos lidhet gjithashtu me rrezikun e reduktuar të T2DM
Në një popullatë të të moshuarve spanjollë me rrezik të lartë kardiovaskular, të ndjekur për një periudhë mesatare prej 4.1 vjetësh, zëve-ndësimi i një porcioni ditor të rostiçeri me bazë karbohidrate me një porcion jogurti ditor u shoqërua me një rrezik të reduktuar të T2D.
Në mënyrë të ngjashme, një studim në Mbretërinë e Bashkuar zbu-loi se ngrënia e kosit në vend të ushqimeve me patate u shoqërua me një re-duktim 47% të rrezikut të T2DM tek njerëzit e moshës 40 në moshën 79 vjeç gjatë një periudhe 11-vjeçare të ndjekjes.
“Të dhënat e besueshme tregojnë se konsumi i rregullt i kosit është i lidhur me një rrezik të reduktuar të diabetit të tipit 2, parandalimin e sindromës metabolike si dhe një profil të përmirësuar të rrezikut kardiovaskular në popullatën e përgjithshme. »
Profesor André Marette
Kosi mund të zvogëlojë rrezikun e sindromës metabolike

Disa studime vënë në dukje një efekt të dobishëm të lidhur me konsum-in e kosit për parandalimin e sindromës metabolike (MetS) dhe përmirë-simin e profilit të rrezikut kardiometabolik në popull-atën e përgjithshme.
Për më tepër, një meta-analizë e studimeve të grupit të ardhshëm pë-rcaktoi një lidhje midis konsumit të kosit dhe një reduktimi 20% të rre-zikut të zhvillimit të MetS.
Me çfarë mekanizmash do të reduktonte kosi rrezikun e T2D?
Disa mekanizma mund të shpjegojnë lidhjen midis konsumit të kosit dhe një rreziku më të ulët të T2D.
Njerëzit që hanë kos kanë më pak gjasa se ata që nuk hanë një mënyrë jetese të dobët, gjë që është një faktor rreziku për T2D.
Kosi është një ushqim me indeks të ulët glicemik, që sugjeron se nuk shkakton rritje të nivelit të sheqerit në gjak pas një vakti.
Konsumatorët e kosit kanë përqendrime më të ulëta të insulinës në plazmë dhe peptidit C në përgjigje të glukozës së administruar nga goja. Ata gjithashtu kanë një profil metabolik më të mirë se njerëzit që nuk hanë kos.
Bakteret e gjalla në kos mund të përmirësojnë përbërjen e mikrobiotës së zorrëve, e cila do të ndihmonte në reduktimin e inflamacionit, vetë i lidhur me T2D.
Ka dëshmi se rreziku i T2DM zvogëlohet me 7% me çdo 10 μg rritje të vitaminës K2 në dietë. Kosi me qumësht të plotë përmban deri në 28 μg vitaminë K2 për 100 g.

Konsumimi më i lartë i kosit do të reduktonte kostot shëndetësore
Studiuesit që analizojnë të dhënat në Mbretërinë e Bashkuar kanë parashikuar se nëse popullsia e rritur do të rriste konsumin e kosit me një porcion në ditë, kjo mund t'i kursejë sistemit kombëtar shëndetësor 140 milionë funte në 5 vjet, falë reduktimit të incidencës së T2DM.

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 26 Apr 2026, 14:31

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

10 sekrete te baxhove që nuk deshirojne t`i dine te tjeret

Rebelimi teknologjik ka sjelle telashe edhe ne vendet e Europes sepse po e largon ndjeshem konsumatorin inteligjent nga qumeshti dhe produktet e tij, dhe me qene se nuk jane te gjithe njesoj sepse ka kompani – firma qendra perpunimi dhe baxho qe nuk i njohen keta veprime por me cilesi te mire sipas standartit kane siguruar tregun sepse jane te qendrueshem dhe fitojne me shum.
Mirepo ne treg marrin pjese te gjithe, kjo i ka detyruar organet perkatese disa vite më parë te bejne nje kontroll serioz diku ne Europe, gjendja ka rezultuar alarmante:
Nga 36 marka djathi te kontrolluara 6 prej tyre kane rezultuar me permbajtje yndyrna bimore.
.Të pa stazhionuar konkretisht me shkalle maturimi më pak se 12.6% nga 14% qe duhet te jete sipas standartit, kjo u vrejt ne 26 marka djathi.
. Permbajtje e larte uji mbi standartin konkretisht 59.4% nga 54% sipas standartit, ne 19 marka djathi. Ndersa 3 marka djathi rezultuan me mbi 65%!!!!!!
. Permbajtje e ulet e proteinave (treguesi me i rendesishem per djathin) rezultoi nen 12% nga 15.6% sipas standartit.
. Në 27 marka djathi u konfirmua; djathe i pastazhionuar por eshte perdor nje metode me anen e enzimit TRANSGLUTAMIN-AZE I cili demton proteinat e djathit dhe keshtu e forcon para kohe, stujuesit jane të nje mendje se ne kete rast eshte paksuar sasia e qumeshtit si lende e pare – Kjo metode nuk eshte miratuar shkencerisht prandaj nuk lejohet ne bote, e keqja eshte se mungon analiza per zbulimin e saj. Por eshte konstatuar se vitet e fundit po importohet nga vende te ndryshme edhe ne Europe.
. Edhe per djatherat e forte – kaçkavallin eshte e njejta tabllo,
.1 Ne qofte se bleni nje gote ku shkruan Kos – Jogurt etj. mund te ndodhe qe ju kane ofruar nje leng me niseshte, prandaj para se ta bleni ate qe quhet “ Kos per pirje” detyrimisht lexoni ate qe eshte shkruar ne etikete qofte edhe duke perdore lentin zmadhues!!!, ndryshe mund te keni ble nje produkt qe permban niseshte te rafinuar misri, xhelatine derri, karrota te koncentruara, rrush, lende ngrirese, por edhe baktere acido-laktike!!!!nga ana tjeter kane nje çmim teper provokues, asnjehere nuk mungojne embelsuesit e frutave qe eshte nje maskim i mrekullueshem, kete theksojne studjuesit
Jo te gjithe produktet me ngjyre te bardhe qe reklamohen ne vitrinen e dyqanit si produkt qumeshti jane te tille: Kos – djathe apo ato format e verdha jane kaçkavall !!!!!!
zgjedhjen beje vete.!
.2. Ka ardhe koha te jeni te qarte se djathi nuk prodhohet vetem nga qumeshti (kjo nuk eshte më anektode por realitet) Dikush në
mes te Europes ne nje vend me tradita per bulmetin ka arritur te zbuloje edhe nje recepture te tille: Tretet ne uje qumeshti pluhur, deri sa fitohen 2.8 – 3.5 lt qumesht i lenget i shtohet vaj palme i cili më pare eshte homgjenizuar ne homogjenizator derisa arrihet perqindja e kerkuar dhe yndyra shperndahet ne menyre uniforme (eshte nje maskim per te mos u kuptuar nga konsumatori), ne dijme se yndyra nuk lidhet me ujin per kete qellim perdoren emulgatore (jane substanca kimike te lejuara ne industrine e qumeshtit) i shtohen gjithashtu proteina te nxjerra nga planci i viçave, mirepo ata qe e bejne kete pune dhe qe zbatojne kete procedure (kuptohet qe jane shum pak) as nuk e kane idene se çfare krijohet nga ky ba-shkim thote nje lider i Industrise se Qumeshtit, formohen ata qe quhen TRANSYNDYRNAT aspak te mirpritura nga organizmi i yne sepse grum-bullohen ne enet e gjakut dhe mund te shkaktojne edhe infarkt.
. 3. KMB. (Kosi bullgar) po ashtu edhe Kosi i jone, jane “ PARAJSA” per bakteret mos harroni rrugen e gjate te qumeshtit nga stalla deri ne sup-ermarket, ne Rajonin tone te Ballkanit ne ndryshim nga vendet e BE e verteta eshte se rreth 50% e qumeshtit prodhohet nga fermat jo moderne, sepse ketu perfshihen edhe fermere me 3 – 5 lope qe jane larg modernizimit! Dhe te dhenat jane alarmante tregojne se qumeshti i tyre arrine te permbaje deri 1 miljon baktere dhe mikroorganizma te tjera qe do te thote 10 fishi i normes te lejuar nga BE = 100000.
. 4.Shkrimi ne etikete djathe i bardhe me shellire (kete deshirojne njerezit), shpesh here nuke eshte vertete, ka raste aty here do te keni vaj palme dhe shum ADITIVE (Per njohuri te hollesishme lexo Librin – 2 )
.5. Djathi i pastazhionuar sipas specialisteve eshte i papershtateshem madje i rrezikshem per shendetin, sa per dijeni per konsumatorin e thjeshte ky djathe njihet sipas llojit te vrimave.
.6. Djathe me permbajtje te larte kripe. Eshte e tepert te zgjatemi ; mire eshte te mos e konsumoni, mbani ne mend mire kush e ka prodhuar si dhe marken dhe mos e futni ne shtepi. Prodhuesi ka injoru stazhionimin e djathit per t`a shitur sa me shpejt duke rrezikuar shendetin tuaj dhe reputacionin e Firmes prodhuese!
.7, Varësia ndaj qumeshtit. Eshte garanci per mbi peshe trupore. Veshtire se nje prodhues do ta shenoje kete ne etiketen e produktit por duhet te jete e qarte nga te gjithe se gjalpi, krema, qumeshti me yndyre te plote, dhe djatherat kane permbajtje te larte yndyre dhe shum kalori, si rrje-dhim ata permbajne acide yndyrore te ngopur dhe ne qofte se abuzohet ne konsumimin e ketyre produkteve rritet rreziku per mbi – peshe dhe dhjamosje.
.8. Kur shikoni ate formen e kaçkavallit ne vitrinen e dyqanit kudo që ndodhet ne bote, shpesh here eshte Gouda ose Edam dhe (ofrohet si kaç-kavall i Rajonit tone te Ballkanit) kjo vjen sepse prodhuesi don t`a maskoje e ofron si prodhim vendi, per hir te vertetes kaçkavalli i jone i pro-dhuar nga ata mjeshtrat e nderuar konkurron kudo ne bote prandaj edhe konsumatoret po anojne tek prodhimet e vendit (kur prodhohen sipas procedures teknologjike) nga ana tjeter shpesh djathi i importit prodhohet me yndyrna bimore. Ka ardhe koha çdo vend t`i dale zot pergatitjes se djatherave sipas teknologjise tradicionale dhe konsumatori te jete i bindur per cilesine e mire dhe çmimin.
. 9.Kaçkavalli (Kasher quhet ne gjuhen teknike) dhe Vizeja etj djathera te forte kur prodhohen me vaj palme njihen: Mbasi ka qendruar djathi ne frigorifer dhe nxirret, pritet ngjitet ne te d y anet e thikes kurse i prodhuar nga qumeshti natyral – pa shtesa nuk ngjitet, kjo vjen nga fakti se vaji i palmes ka acide yndyrore që ne temperature te ulet ngjiten.
.10, Nga baxho deri tek tavolina e ngrenies djathi bardhe me shellire shtrejtohet 100%
Tashma eshte e njohur se çfare shpenzohet per 1 kg djathe plotesisht i stazhionuar, afro 7 kg qumesht lope

Në një vend të BE, keshtu jane shifrat:
7 X 55 lek = 385 lek + 70 lek per majan e djathit, klorurin, ambalazhi, korrenti etj. + 20% (TVSH) = 510 lek. Mirepo ne dyqan ka djathe te bardhe me shellire edhe me 1200 lek?kg !!!!!

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 22 Jun 2026, 15:03

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit

GJALPI - A duhet të zbatohet maturimi i kremës me kultura të pasterta bakteriale!!?

Gjalpi është një nga produktet e rëndësishëm të qumështit. Përfaqëson një sistem polidispers, në përbërjen e tij hyjnë lëndë të ndryshme. Në 1 kg gjalpë ndodhen: yndyrë = 820÷850 gr, lëndë të thata pa yndyrë (kazeinë, laktozë, kripëra minerale) = 15÷20 gr. Ujë 150÷170 gr.
Për të mesuar më shum, per kete produkt mund të shrytezohet edhe literature teknike ne gjuhen shqipe, ne LIBRIN – 1, i kushtohet nji kapitull, ndersa ne kete shkrim po perpiqem t`i kujtoj një hallke teper të rendeshme ne proçeduren e pergatitjes se gjalpit nga kre-ma e maturuar e cila sipas meje eshte neglizhuar dhe si pasoje nuk ka treguesit e duhur organo-leptik!!!
PASTERIZIMI I KREMËS, Lidhet ngusht me maturimin e kremes:
- Objektivi i parë: Është shkatërrimi i mikroflorës patogjene (sëm-undjeprurëse).
- Objektivi i dytë është zhdukja e mikroflorës fillestare që përmban krema. Përveç baktereve laktike, krema përmban gjithmonë një sasi të madhe mikroflore të padëshiruar (maja, myqe, baktere si kolib-akteret etj), e cila në qoftë se nuk shkatërrohet mbetet në kremë dhe me kontaminimet që shkakton, e ul cilësinë e gjalpit.
- Objektivi i tretë, është inaktivizimi i enzimave si lipaza, peroksida-za, proteaza që shkaktojnë prishjen e gjalpit gjatë ruajtjes së tij si dhe parandalimi i shijes në të ZJERË.
Veprimi i temperaturës eshte në varësi me kohën e qëndrimit, si përfundim, temperatura e lartë dhe koha e shkurtër e qëndrimit konsiderohet regjimi më i përshtatshëm për pasterizimin e kremës. Ndër kushtet e para të një pasterizimi të efektshëm është ngrohja homogjene e të gjithë masës së kremës dhe së dyti, përcaktimi i te-mperaturës së pasterizimit për të cilën duhen pasë parasysh:

1. Mikroflora e kremës është më termorezistente.
2. Disa enzima si lipaza ka temperaturë inaktivizimi të lartë.

3. Ngrohja në temperaturë të lartë, lejon të lirohen në kremë substanca antioksiduese të afta të ndalojnë në gjalpë sapunifikimin duke evituar shijen e peshkut në gjalpë. 4. Shija e pjekjes shfaqet më ngadalë në kremë se sa në qumështin e pasterizuar.
5. Eksperienca ka provuar se një pasterizim në 85÷92o C për 5÷10 minuta ose 95÷98o C për 30 sekonda siguron një shkatërrim të kë-naqshëm të gjithë mikroflorës së dëmshme dhe inaktivizon enzimat duke ruajtur-cilësitë organo- shqisore të kremës.

Në disa vende të Europës krema pasterizohet me T = 95÷105o C për 15÷40 sek. Shtojmë se pasteri-zimi në kushte hermetike ndih-mon jo vetëm për të ruajtur në maksimum vitaminat por gjithashtu edhe për të evituar oksidimin e yndyrës që bëhet shkak për shumë difekte në gjalpë.
Këto regjime pasterizimi zbatohen kur krema është normale ndërsa kur ka difekte që kanë prekur sidomos shijen dhe erën, ateherë du-het të ndryshojë temperatura, mund të rritet dhe zgjatet koha e që-ndrimit, krijohen kushte për rritjen e avullimit dhe bashkë me avu-llin bëhet i mundur largimi i lëndëve që shkaktojnë të metat. Ndodh që krema të jetë me shije metalike, nga një transportim i pakujdesshëm në enë metalike të pakallaisura. Në këtë rast duhet të ulet temperatura e pasterizimit deri në 75o C duke qëndruar 10 min, dhe jo në temperaturë më të lartë sepse shija e metalit shtoh-et.
Mënyra se si realizohet pasterizimi i kremës varet nga kushtet, në banjo-mari, në dublikator dhe akoma më mirë në shkëmbyesin e nxehtësisë me pllaka. Tashmë po realizohet metoda e ngrohjes së kremës direkt me avull të pastruar që quhet VAKREACIM. Në këtë rast kryhet në të njëjtën kohë pasterizimi dhe deodorizimi (heqja e erërave) që ka kre-ma ku largohen lëndët avulluese që janë absor-buar nga yndyra e qumështit, mbas injektimit të avullit, krema ngrohet deri në temp 90÷93o C, pastaj kalon në ftohje.
Në teknol-ogjinë e sotme; DEODORIZIMI është i detyruar në shumë vende të botës dhe bëhet mbas pasterizimit. Për këtë shfrytëzohet aparati i vakumit, ku realizohet vlimi i kremës në temperaturë të ul-ët dhe së bashku me avujt ndahen edhe disa lëndë të padëshiruara.
PS! Në qofte se dikush guxon të mos e pasterizojë kremen “qofte larg” me justifikimin se po ece “sipas tradites” eshte disi e rreziksh-me, me pasoja per shendetin tone, eshte kthim në MESJETE, dikur denohej ky veprim edhe në Europe kur zbatoheshin standardet!!!!
FTOHJA E KREMËS. Menjëherë mbas pasterizimit, krema ftohet shpejt deri në temperaturën më të ulët se pika e ngurtësimit. Me anën e deodorizimit mënjanohen plotësisht ose pjesërisht shija dhe era e pakëndëshme, mirëpo bashkë me ta largohen edhe lëndë aromatike që përmban krema, fenomen ky i padëshirueshëm, pra-ndaj krema me cilësi të mirë nuk ka nevojë për DEODORIZIM. Bëhet fjalë vetëm për kremë me cilësi të dobët
Shkalla e ngurtësimit varet nga shpejtësia e ftohjes së kremës, nuk mjafton vetëm të arrihet temperatura e ulët: kërkohet të qëndrojë krema në këtë temperaturë për kohë të caktuar. Ky proces në tek-nologji quhet MATURIM (STAZHIONIM) FIZIK. Çfarë ndodh: Gjatë maturimit fizik, kokrrizat (bulëzat) e yndyrës, fitojnë fortësinë dhe elasticitetin e duhur, njëkohësisht ndryshojnë edhe proteinat. Është e njohur se këto bulëza janë të mbështjella nga një cipë e hollë që i mbron dhe i jep qëndrueshmërinë atyre. Në temp-eraturë të ulët kjo cipë shkatërrohet pjesërisht dhe një pjesë e yndyrës ngurtëso-het, koha e (stazhionimit) maturimit fizik duhet të jetë e atillë që të mos ngurtësohet e tërë yndyra por një pjesë e caktuar të mbetet e lëngët sepse kjo fazë e lëngët më vonë gjatë rrahjes favorizon li-dhjen e kokrrizave të ngurta me njëra-tjetrën për të formuar gjal-pin. Ftohja ndikon në rritjen e viskozitetit të kremës si rezultat i ngurtësimit të yndyrës. Në vartësi me temperaturën dhe kohën e qëndrimit ndryshon viskoziteti dhe dimensionet e kokrrizave të yndyrës

TEMPERATURA 3 grade C 6 grade C 9 grade C 12 grade C
KOHA E QËNDRIMIT 0 0.5 Orë 1.5 Orë 2.5 0rë

Ngurtësimi (kristalizimi) i yndyrës shpejtohet në qoftë se trazohet gjatë ftohjes. Koha e zgjatjes së stazhionimit fizik ndryshon në vartësi të kohës, stinës etj. Është e sigurtë se kur krema nuk ka stazhi-onuar mirë, gjalpi do të ketë konsistencë të butë dhe humbjet e yndyrës në dhallë janë më të mëdha dhe e kundërta, qëndrimi i kremës për kohë më të gjatë në stazhionim fizik, gjalpi i prodhuar do të jetë me konsistencë të ashpër dhe të thërmueshme. Stazhionimi fizik i kremës realizohet në mënyrë të ngadaltë ose të shpejtë. Kjo varet kryesisht nga temperatura.
Specialistët teknologë duke u mbështetur në përbërjen e yndyrës, në periudha të ndryshme të vitit, këshillojnë që në VJESHTË-DIMËR mbas pasterizimit krema të ftohet në 8 grade C dhe të qëndrojë 2 orë – pastaj të ngrohet në 19 grade C ku të qëndrojë 5÷7 orë dhe në etapën e tretë ftohet në 16 grade C ku qëndron 10÷12 orë. Në PRANVERË-VERË mbas pasterizimit ftohet shpejt deri në 19÷20 grade C ku qëndron 6÷8 orë pastaj ftohet në 15÷16 grade C ku qëndron 12÷14 orë dhe në etapën e tretë ftohet në 7÷9 grade C ku qëndron mbi 1 orë. Ajo zakonisht është temperatura e rrahjes në verë.
Ka edhe metoda të SHPEJTA për stazhionimin fizik menjëherë mbas pasterizimit, krema ftohet në 18÷20 grade C dhe më tej shpejt temperatura ulet deri në 2÷4 grade C, mbas disa minutave krema përsëri ngrohet deri në 11÷13 grade C, ku qëndron rreth 30 min. Sipas përvojës tonë në disa fabrika ku është prodhuar gjalpi regji-met e stazhionimit fizik të kremës që jepen në tabelën më poshtë kanë dhënë rezultate të kënaqshme, si për cilësinë e gjalpit ashtu edhe shkurtimin e kohës. Mendoj se vlejnë për t’u pasë parasysh nga prodhuesit, megjithëse secili zgjedh atë regjim, që ka mundësi t’a zbatojë dhe që ka rezultate konkrete.

User avatar
Fatlum Dibra
Posts:344
Joined:29 Oct 2016, 10:10
Vendodhja:Tiranë
Profesioni:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Puna qe ben:Inxhinier - Teknolog në Industrine e Qumështit
Rreth Jush:Mbas mbarimit të gjimnazit në Shkodër, ka vazhduar studimet e larta në Bullgari, në Universitetin e Teknologjisë Ushqimore, dega Inxhinieri-teknologji për industrinë e qumështit në vitet 1958-1961.
Më 1962-1965 Specialist qumështi në Bashkimin Qendror të Kooperativave të Konsumit.
1966-1971. Kryeinxhinjer në ndërmarjen e Përpunimit të Qumështit Tiranë,
1972-1979. Në Ministrinë e Industrisë së Lehtë dhe Ushqimore - Specialist për industrinë e qumështit.
1980-1992. Pedagog në shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit, Tiranë.
Në vitin 1973 është specializuar gjatë një tremujori në Rumani, Çekosllovaki dhe Gjermani, për njohjen e teknologjive të reja të kohës në fushën e industrisë së qumështit.
Gjatë punës në dikaster ka dhëmë kontributin e tij për projektimin teknologjik dhe vënien në punë të fabrikave të qumështit Durrës, Lushnje, Fier, Korçë, Pogradec, Ersekë dhe veçanërisht fabrikës së qumështit Shkodër ku u prodhua për herë të pare ne vendin tone qumështi pluhur dhe i kondensuar me sheqer.
Është autor dhe bashkëautor i disa teksteve mësimore për shkollën e mesme teknologjike Tiranë, Universitetin Bujqësor Kamëz, shkollat e mesme bujqësore dhe shkollën Profesionale të Industrisë së Qumështit Tiranë.
Tani autor i tre teksteve te rinj:
“ NJOHURI TE HOLLESISHEME DHE BASHKEKOHORE PER TRAJTIMIN“
“ PROBIOTIKET – PRODUKTE QUMESHTI TE SHENDETESHEM“
“ PROJEKTIMI DHE ANALIZATORET NE INDUSTRINE E QUMESHTIT”

Re: TEKNOLOGJIA E PERPUNIMIT TE QUMESHTIT - TRADICIONALE DHE BASHKEKOHORE

Postby Fatlum Dibra » 24 Jun 2026, 19:35

Industria e Qumeshtit dhe Njohuri ne Dobi te Shendetit
( VAZHDIMI I TEMËS)

STAZHIONIMI BIOKIMIK. Proceset biokimike që ndodhin nga mikroflora e dëshirueshme por edhe nga mikroorganizmat e dëmshme përcaktojnë shi-jen, aromën dhe cilësinë e gjalpit veçanërisht nga krema e fermentuar. Qëllimi i teknologjisë është të krijojë kushte për të zhvilluar mikroflorën e dobishme që i hidhet në formën e kulturave të pastërta-bakteriale dhe mundësisht të frenohet veprimtaria jetësore e mikroflorës së padëshiruar. Me transformimet që bëhen prodhohet acid laktik, gjithashtu nga bakteret aromatizuese formohen: lëndë siç është diacetili, etanoli, acide ynd-yrore etj.

Stazhionimi biokimik i kremës kryhet:
- ME KULTURA NATYRALE Dihet se gjalpi është prodhuar edhe pa qenë e zhvilluar kaq tepër mikrobiologjia, përvoja qindravjeçare e ka realizuar në kushte artizanale ku edhe sot vazhdon. Kulturat natyrale janë kosi dhe dhalla që përmban mikroflorën e dobishme. Në fillim përgatitet kosi me qumësht të cilësisë së mirë, pastaj me këtë përgatitet një sasi tjetër kosi e cila do të përdoret direkt për stazhionimin e kremës, kështu bëhet një lloj rigjenerimi i mikroflorës. Teknikët tanë “për shaka” shpesh thonë se kjo është kultura e pastër për baxhot malore, POR teknologu i mirefillte duhet t`a kete te qarte se perberja dhe raporti i mikroorganizmave ne kete rast nuk dihet!!! Nga Mikrobilogjia speciale kemi mesuar se ekziston nji raport midis tyre që të bashkejetojne. Atëhere si duhet vepruar?

- ME KULTURA TË PASTËRTA BAKTERIALE. Më e rëndësishmja në këtë hallkë të teknologjisë është: përgatitja e kulturave të pastërta bakteriale. Për këtë është folur hollësisht në librat teknik. Mirepo studimet e vazhdueshme nga insitucione serioze na ofrojne zgjidhje edhe më te favorshme; Kulturat e pastërta për stazhionimin biokimik të kremës janë të tipit LD ose L që do të thotë se ato përmbajnë baktere aromë-prodhuese str.dia-cetylactis 0.6% dhe 13% (Cit + Lactococci) dhe Leuc.Citrovorum nga 0.3 deri 5.9% të numërit të përgjithshëm të baktereve, leuconostoc mesent-eroides sp cremoris, ose vetëm të tipit të dytë. Acidi laktik, diacetili dhe acidi acetic janë aromat më të rëndësishme që prodhohen nga bakteret, prodhimi i substancës më aromatike në gjalpë diacetili varet nga prania e oksigjenit. Stazhionimi (maturimi) biokimik i kremës bëhet në regjime të ndryshëm dhe në kushte të ndryshme, parimi është: Në temperatura të ulëta rritet sasia e majasë teknike dhe koha e qëndrimit zgjatet dhe e ku-ndërta në temperatura relativisht më të larta shkurtohet koha.

Dallohen dy regjime: I FTOHTË dhe I NGROHTË.
Gjerësisht është i përhapur stazhionimi NË REGJIM TË NGROHTË po ka vende si Holanda, si edhe disa vende të tjera ku zbatohet REGJIM NË TË FTOHTË që do të thotë krema mbas pasterizimit ftohet ne 12÷15 grade C i hidhen kultura bakteriale në masën 5÷7% dhe qëndron 24 orë. Kjo mënyrë ka një të metë sepse krema do të ketë më pak aromë të mirë dhe konsistenca e gjalpit nuk është ajo që kërkohet, por ka edhe anën po-zitive sepse zhvillohet në një kohë stazhionimi fizik dhe biokimik. Me mënyrën E NGROHTË, në vartësi me sezonin krema ftohet në temperaturën 17÷19 grade C i hidhen 3÷5% kulturë bakteriale dhe qëndron 6÷8 orë duke e trazuar lehtë derisa pH = 4.9÷5.0. Aciditeti 42÷45 Gradë T. Pastaj në vartësi me sezonin krema ftohet në verë deri në 6÷70 C ndërsa në dimër 8÷9 grade C ku qëndron 10÷12 orë. Bëhet stazhionimi fizik në fund pH duhet të jetë 4.6÷4.7 ndërsa aciditeti optimal për rrahje llogaritet me anën e formulës:
Në vitet e fundit po zbatohet edhe një metodë e tretë, sidomos në stinën e dimrit, për stazhionimin biokimik të kremës e njohur si METODË SUEDEZE 8/19/16. Sipas kësaj krema mbas pasterizimit ftohet deri në 6÷80 C, i hidhen kulturat e pastërta bakteriale në masën 5%, qëndron 2÷3 orë, pastaj ngrohet ngadalë deri në 18÷19 grade C dhe qëndron të stazhionojë deri sa aciditeti të arrijë 35÷40 Grade T pastaj ftohet deri në 14÷16grade C dhe kalon në rrahje.
Siç del nga materiali i dhënë, si stazhionimi fizik ashtu edhe ai bio-kimik kanë regjime të ndryshme, sipas linjës teknologjike në fabrikë mund të zgjidhet fermentimi (staxhionimi) i shpejtë sidomos në metodën e prodhimit të gjalpit në mënyrë të PANDËRPRERË. Kjo bëhet duke manovruar me parametrat e mësipërm. Kush merr për-sipër të punojë në një qendër përpunimi qumështi patjetër duhet t’a llogarisë që do të prodhojë gjalpë, mirëpo jo gjithmonë plotë-sohen të gjitha kushtet e mekanizuara. Por teknologjia me të gjitha parametrat do të respektohet si në punishtet artizanale ashtu edhe në fabrikat duke filluar që nga vaskat me ujë të rrjedhshëm e deri tek kremëpjekëset moderne që përfaqësojnë rezervuarë më shpesh në formë cilindrike të përbërë nga dy shtresa e brendëshm-ja prej alumini ose inoksidabël. Midis dy shtresave ka hapësirë ku qarkullon ujë i ngrohtë ose i ftohtë, furnizohen me ujë të ftohtë dhe avull. Janë të pajisura me kapak që të evitohet kontakti me ajrin, mbi kapak është ele-ktromotori me reduktorin që vë në lëvizje tra-zuesen e kremës. Hyrja e kremës bëhet nga lart dhe shkarkimi ndërmjet rubinetit poshtë, është e lehtë në përdorim.
Maturimi (Pjekja) biokimike e kremit është një proces kritik në pro-dhimin e gjalpit, në të cilin kremi me përmbajtje të lartë yndyre (zakonisht i përftuar me ndarje) i nënshtrohet fermentimit të kontr-olluar. Kjo fazë formëson shijen, aromën dhe strukturën specifike të produktit të përfu-nduar.
Ja detajet e procesit:
1. Thelbi i procesit; Procesi përfshin pasterizimin e kremës, të ndje-kur nga ftohja dhe shtimi i një kulture të veçantë fillestare (kultura të pastra të baktereve acido-laktike). Qëllimi kryesor është të shka-ktojë fermentimin e sheqerit të qumështit (laktozës) në acid laktik. Kjo ul aciditetin (pH) dhe stimulon zhvillimin e komponimeve arom-atike.
2. Ndryshimet kryesore biokimike; Formimi i acidit laktik: Bakteret e acidit laktik zbërthejnë laktozën, duke ndryshuar aciditetin e mjed-isit. Sinteza e substancave aromatike: Bakteret (si Leuconostoc cre-moris, etj.) e shndërrojnë acidin citrik në komponime të paqëndru-eshme si diacetil dhe acetoinë. Ato japin shijen dhe aromën karak-teristike "gjalpi". Ndryshimi i yndyrës: Nën ndikimin e mjedisit acid dhe temperaturës, fillon kristalizimi i pjesshëm i yndyrës së qumë-shtit, i cili e përgatit kremin për rrahje më të lehtë.
3. Parametrat teknologjikë; Temperatura e fermentimit: Zakonisht midis 20°C dhe 22°C për zhvillim optimal bakterial. Kohëzgjatja: Procesi zgjat midis 12 dhe 20 orësh në varësi të shkallës së dëshi-ruar të pjekurisë. Ftohja: Pas arritjes së një aciditeti të caktuar (rreth 18-20°T), krema ftohet në 2-5°C dhe temperohet për të stabilizuar yndyrën.
4. Rëndësia për produktin e përfunduar; Përmirëson shijen dhe aromën e gjalpit. Rrit prodhimin e vajit gjatë përzierjes, pasi glob-ulat e yndyrës ndryshojnë vetitë e tyre sipë-rfaqësore. Rrit qëndr-ueshmërinë biologjike të gjalpit falë mjedisit acid, i cili pengon zhvillimin e mikroorganizmave të padëshiruar.

Kultura bakteriale per Gjalpë dhe Kremë me Shije dhe Teksturë e Dëshiruar

Në të gjithë botën, ekziston një larmi e madhe e produkteve të qu-mështit të fermentuara të prodhuara nga fermentimi mezofilik. Ato ndryshojnë në shije dhe konsistencë, varësisht nga nivelet e densi-tetit të qumështit, kultura fillestare e përdorur dhe procesi i prodhimit i aplikuar.
Kulturat fillestare janë filleto mezofile me përqendrim të lartë që ofrojnë komoditet dhe fleksibilitet në prodhimin e produkteve mezofile. Kulturat janë të disponueshme si fi-lleto të gatshme për përd-orim (DVS®) në formën e peletave të ngrira ose granulave të liof-ilizuara. Përdorimi i tyre për gjalpë dhe krem DVS® ka disa avan-tazhe kryesore, duke përfshirë:
Komoditet dhe ulje të kostos – askush nuk ka nevojë të përgatisë një filleto prodhimi në fabrikë dhe filleto mund të përdoren direkt nga ngrirja – kështu që planifikimi i pro-dhimit është shumë më fleksibël.
Siguria – mungesa e një filleto prodhimi do të thotë një rrezik më i ulët i kontaminimit të fagut. Kjo do të çonte në fermentim të vonu-ar, cilësi të ulët dhe/ose produkte të refuzuara.
Konsistencë në veprim – në fillim, mund të ndodhë një ndryshim i padëshiruar dhe i pakontrollueshëm në raportin midis llojeve. Me starterët DVS®, raporti është i kontrolluar dhe konstant.
Fleksibilitet – aftësia për të përdorur starterët DVS® në kombinime të veçanta për të prodhuar produkte të ndryshme të qumështit të fermentuara.
Starterë të rinj dhe interesantë – DVS® bën të mundur krijimin e starterëve me raporte të përcaktuara saktësisht midis llojeve, gjë që reflektohet në një portofol të gjerë të kulturave starter.
Starterë të ndryshëm nga gama për produktet mezofile si gjalpi dhe kremi mund të japin një profil të ndryshëm shijeje, arome ose de-ndësie, duke bërë të mundur prodhimin e produkteve të fermentu-ara me shijen dhe strukturën e dëshiruar.
PS!
Për më shumë informacion në lidhje me produktet në këtë kategori – starterë për gjalpë dhe krem, në botë veprohet keshtu: Institucionet shkenc-ore – laboratoret e çdo vendi, kontaktojne me kompanite prodhuese te kulturave bakteriale dhe bejne më të miren e mundeshme dhe nuk lihen në doren e tregetareve që nuk kane njohurite teknike, o njerz mendoni se keta jane afersisht si VAKSINAT!!!!!!!
Un mendoj: Ne që as nuk e kemi në mendje t`i prodhojme ndonjeherë, më shum se kushdo kemi nevoje të mesojme nga pervoja – eksperienca e vendeve më të zhvilluara; A e dini si veprohet në Francë ?
Maturimi (Pjekja) e kremës në Francë mbështetet në baktere të zgjedhura të acidit laktik (të njohura si kultura të tipit B ose L) të përbëra nga një kombinim i baktereve të acidit laktik acidifikues dhe aromatizues. Këto kultura të pastra, shpesh në formë të ngrirë-tharë transformojnë laktozën në acid laktik dhe gjenerojnë komp-onimet përgje-gjëse për shijen tipike të gjalpit të kultivuar.

Kultura e pastër bakteriale përbëhet kryesisht nga dy familje të baktereve mezofile:
1. Bakteret acidifikuese (Homofermentative) Këto transformojnë laktozën në acid laktik, i cili ul pH-in e kremit (duke synuar një pH të synuar prej 4.7 deri në 5.2): Lactococcus lactis subsp. lactis, Lactococcus lactis subsp. cremoris.
2. Bakteret që prodhojnë aromë (Heterofermentative) konsumojnë citratin e pranishëm natyrshëm në krem për të prodhuar kompo-nime të paqëndrueshme si diacetil (i cili jep notën e gjalpit dhe aromën e arrës): Leuconostoc mesenteroides subsp. cremoris, Lactococcus lactis subsp. diacetylactis. Këta mikroorganizma pu-nojnë në mënyrë simbiotike gjatë fermentimit në temperatura që variojnë nga 12°C deri në 20°C për 12 deri në 18 orë, varësisht nga profili i dëshiruar i aromës dhe strukturës.
Maturimi (Pjekj) Biologjike – disa regjime që kane dhene rezultate:
Pjekuria biologjike fillon me inokulimin në kremë të baktereve të acidit laktik dhe që kanë dhene një efekt në zhvillimin aromatik, strukturën dhe afatin e ruajtjes së saj.
• Temperatura Koha e Pjekurisë
8°C: pjekuri shumë e gjatë (36-48 orë)
16°C: pjekuri e gjatë (24-36 orë)
20°C: pjekuri e shkurtër (12-20 orë)
• Objektivat e Pjekurisë
5.2 < pH < 4.8
40°D < A°D < 50°D
Përvoja në Rusi, rekomandon; Kulturat fillestare (koncentratet bakteriale) të bazuara në mikroorganizma mezofilë të acidit laktik për-doren për (maturimin) pjekjen e kremës-dhe prodhimin e gjalpit të kultivuar. Përbërja standarde e filluesit përfshin tre lloje kryesore të laktokokëve me formulën bakteriale LKD: L — Lactococcus lactis subsp. lactis (përgjegjës për acidifikimin e shpejtë); K — Lactoco-ccus lactis subsp. cremoris (formon një teksturë delikate dhe shije të pastër); D — Lactococcus lactis subsp. diacetilactis (përgjegjës për formimin e aromës, duke çliruar diacetil dhe dioksid karboni, të cilët i japin gjalpit një buqetë të dallueshme "kremoze").
Zbatimi i proceseve teknologjike të fermentimit ul pH-in, dhe bakt-eret përgatisin mjedisin për formimin e mëvonshëm të aromave dhe substancave aromatike. Prodhuesit vendas përdorin si lloje ruse (siç është BK-Uglich-SM) ashtu edhe ekuivalentë të huaj (siç është Flora Danica ose CHN-19).

Metoda për prodhimin e gjalpit të kultivuar (variante)
Grupi i shpikjeve ka të bëjë me metodat për prodhimin e gjalpit të kremit të kultivuar. Kremi merret, pasterizohet dhe ftohet. Fillestarët e kulturave të pastra të mikroorga-nizmave të acidit laktik të speci-eve Lactococcus lactis subsp. lactis, Lactococcus lactis subsp. cremoris, Lactococcus lactis subsp. diacetilactis shtohen në një raport ac-idifikuesish dhe agjentësh aromatizues prej 2:1 në një sasi prej 7-12% të vëllimit të kremit. Pastaj, maturimi biologjik i përzierjes kryhet për 1-3 orë në një temperaturë prej 38-50°C. Stabilizuesit strukturorë përdoren në një sasi prej 0.1-1.5% të peshës së përzi-erjes në formën e një tretësire në qumësht të skremuar ose dhallë. Përzierja që rezulton shndërrohet në një produkt të përfunduar me anë të përpunimit termomekanik dhe paketohet, ku produkti i përfunduar merret me një raport yndyrë/plazmë nga 40/60 në 60/40..
Aktivizimi i kulturave të pastra bakteriale është një hap kyç në prodhimin e gjalpit të kultivuar, duke i dhënë një aromë të veçantë kremoze dhe duke zgjatur afatin e ruajtjes së tij. Ai përfshin përga-titjen e një kulture starter farmaceutike ose industriale përpara se ta shtoni në kremin e pasterizuar. Fazat e përgatitjes dhe aktivizimit: Përzgjedhja e kulturës: Llojet më të përdorura janë Lactococcus lactis, Lactococcus cremoris dhe bakteret që prodhojnë aromë Leuconostoc mesenteroides. Për një shije më të thellë, ndonjëherë përdoren kulturat e kosit. Përgatitja e qumështit (Rigjenerimi): Për të "zgjuar" bakteret e thata ose të ngrira, ato shtohen në një sasi të vogël qumështi të skremuar ose kremi të pasterizuar (temperatura 25-28°C). Fermentimi fillestar: Përzierja lihet e ngrohtë (rreth 22-25°C) për 12-18 orë.
Bakteret duhet të shumohen në mënyrë aktive, duke formuar një mpiksje të dendur me një aciditet mesatar. Ftohja: Lëngu i përfund-uar ftohet në një temperaturë prej 4-6°C për të ndaluar rritjen e baktereve dhe për të stabilizuar aktivitetin e tyre. Shtimi në krem: Lëngu i aktivizuar i shtohet kremit të pasterizuar të përgatitur në një vëllim prej 1-5% të masës së tij. Proceset e detajuara fiziko-ki-mike për formimin e një shije të tillë analizohen në hulumtimin e CyberLeninka.
Teknologjia e fermentimit të kremit Procesi i fermentimit të kremit ndahet në disa faza të temperaturës për ekuilibrin ideal midis aci-ditetit dhe aromës: Përpunimi në temp-eraturë të lartë: Kremi past-erizohet në një temperaturë prej 85-90°C për të shkatërruar mikro-florën e huaj. Ftohja dhe shtimi i lëndës së parë: Kremi ftohet në 18-20°C dhe shtohet kultura e përgatitur. Fermentim direkt: Kremi mbahet në 18-20°C deri sa të arri-het niveli i dëshiruar i aciditetit (përafërsisht 14-16°T). Pjekja fizike: Kremi ftohet në ≤10-12°C dhe më pas në ≤2-4°C në mënyrë që yndyra e qum-ështit të ngurtësohet në shkallën e dëshiruar.

Roli i Kulturave Bakteriale në Formimin e Vetive të Shijes dhe Arom-ave të Gjalpit të Kremit të Kultivuar
U studiua formimi i shijes dhe aromës në gjalpin e kremit të kultivuar nën ndikimin e kulturave të ndryshme fillestare gjatë prodh-mit dhe ruajtjes së produktit të përfunduar. U përcaktua ndikimi i kulturave bakteriale gjatë ruajtjes së produktit në përmbajtjen e acideve organike të paqëndr-ueshme, aminoacideve të lira, lakto-neve, aldehideve dhe alkooleve. Përbërja cilësore dhe sasiore e substancave të shijes dhe aromës dhe ndrysh-imet e tyre gjatë ruajtjes së produktit përcaktohen jo vetëm nga përbërja specie e laktoflorës fillestare, por edhe nga specifikat e teknologjisë së prodhimit të gjalpit të kremit të kultivuar. Një kulturë fillestare që përmban laktobacile termofile është më e plotë kur shtohet në shtresën e gjalpit gjatë prodhimit të gjalpit të kremit të kultivuar. Energjia e lartë e formimit të acidit e natyrshme në kulturat term-ofile siguron nivelin e kërkuar të aciditetit plazmatik dhe kompo-nimeve aromatike. Një kulturë fillestare me mikroflorë mezofile lejon prodhimin e gjalpit të kultivuar me një përmbajtje të lartë të subst-ancave aromatizuese dhe ofron nuanca të dallueshme shijeje dhe aromën tipike të qumështit të fermentuar të produktit kur për-doret metoda e ferm-entimit të kremit.

Karakteristikat e funksionimit të kulturave fillestare në prodhimin e gjalpit dhe ndikimi i tyre në cilësinë e tij
Funksionimi i kulturave fillestare me përbërje të ndryshme bakt-eriale u studiua duke përdorur teknologji të ndryshme të prodhimit të gjalpit të kultivuar. U zbulua se përdorimi i një kulture fillestare me një përbërje mezofile të laktobacileve intensifikon proceset mik-robiologjike gjatë pjekjes së kremit. Në të gjitha produktet, pava-rësisht nga teknologjia e prodhimit të gjalpit të kultivuar, ndodh një humbje graduale e mikroflorës fillestare pas 15 ditësh. U përcaktua zhvillimi i sub-stancave të shijes dhe aromës gjatë prodhimit dhe ruajtjes së produktit. U demonstruan ndry-shimet në ndikimin e ku-lturave bakteriale në përmbajtjen e diace-tilit, acideve organike të paqëndrueshme , laktoneve dhe alkooleve gjatë rua-jtjes së produ-ktit . Një kulturë fillestare që përmban laktobacile termofile që form-ojnë acid u zbulua se siguron nivelin e kërkuar të aciditetit të plazmës , pasuron produktin me një përmbajtje të lartë të substa-ncave të shijes dhe aromës dhe është plotësisht funksionale kur shtohet në shtresën e prodhimit të gjalpit të kultivuar. Një kulturë fillestare e laktobacileve mezofile përshtatet më mirë me kushtet e temperaturës së pjekjes së kremit dhe përdoret më së miri në pro-dhimin e gjalpit duke përzier kremin, pasi i jep produktit nota të theksuara shijeje dhe një aromë qumështi të thartë.

EFEKTI I PËRBËRJES BAKTERIALE TË PARAMETRAVE MIKROBIOLOGJIKË TË GJALPËS SË KULTIVUAR GJATË RUAJTJES
Janë bere te njohura rezultatet e parametrave mikrobiologjikë të gjalpit të kultivuar së bashku me përdorimin e kulturave mezofile laktike duke perfshi edhe Lbm. acidophilum La-5 krahasuar me gjalpin nga kremë e ëmbël në fillim të ruajtjes dhe pas 30 ditësh në temperatura nën zero. U zbulua se përfshirja e Lbm. acidophilum La-5 në përbërjen bakteriale të gjalpit të kultivuar mund të ofrojë jo vetëm vetitë karakteristike të shijes dhe aromatikës, por edhe PROBIOTIKE.

Ndikimi i mënyrave teknologjike të përgatitjes së majasë në form-imin e aromës dhe substancave aromatike të saj
Janë përcaktuar parametrat teknologjikë dhe mjedisi për përgat-itjen e majasë për gjalpin e majasë bazuar në një përgatitje pjekjeje në një tempe-raturë fermentimi prej 34 ºC. Është vërtetuar se mje-disi më i favorshëm për prodhimin e majasë është qumështi. Avantazhi i një majaje të tillë është se ai siguron një rendiment të lartë të qelizave të të gjithë mikroorganizmave përbërës dhe karak-terizohet nga niveli i dëshiruar i aciditetit dhe aftësisë së formimit të aromës, e cila është një kusht i domosdoshëm për të marrë karakteristikat karakteristike organoleptike të natyrshme në gjalpin e majasë.
Sipas shkencëtarëve, laktokokët që formojnë aromë zhvillohen shumë më mirë në hirrë sesa në qumësht, dhe sintetizojnë në to më shumë diacetil dhe acide yndyrore të paqëndrueshme përk-atësisht 1.2-2.0 dhe 1.1-1.9 herë. Gjithashtu vihet re se akumulimi i substancave aromatike ndodh në krem dhe gjalpë më intensivisht sesa në qumësht por më pak sesa në hirrë.
Instituti i Shkencave të Ushqimit dhe të Ushqyerjes ka zhvilluar një preparat bakterial për prodhimin e salcës së thartë, i cili përfshin lloje të baktereve të acidit laktik të specieve Lactococcus lactis ssp. diacetilactis, Streptococcus thermophilus, Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus.
Megjithatë, në dekadat e fundit, përgatitjet bakteriale me futje të drejtpërdrejtë janë përdorur për prodhimin e produkteve të qum-ështit të fermentuar, por për prodhimin e gjalpit ku kulturat duhet të funksionojnë në një bazë yndyre qumështi, ekziston nevoja për të përgatitur një starter prodhimi nga një dozë e zgjedhur e përga-titjes, duke anashkaluar fazën e krijimit të kulturave mëmë dhe tra-nsplantimit të kulturave starter.
Doktor i Shkencave Biologjike, Profesor Dronyk G.V.
--------------------------------------------------------------

Return to “Bioteknologji Ushqimore”

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 0 guests